کتاب: کمال البشر فی الاتصاف بالاخلاق الثمانیة عشر
کمال البشر فی الاتصاف بالاخلاق الثمانیة عشر
تألیف: استاد عبدالرحمن آخوند تنگلی حفظه الله
زبان: ترکمنی
موضوع: عرفان و اخلاق
قطع: رقعی
ناشر: تنعیم گرگان
پیرامون کتاب: کتاب حاضر، یکی از تألیفات فاخر استاد تنگلی، اثری پژوهشی و اخلاقی در تبیین فضائل و خصلت های پسندیده انسانی و اسلامی است که با محوریت روایت مشهور «حُبِّبَ إلَیَّ مِن دُنیَاکُم…» به رشته تحریر در آمده است. این اثر با نگاهی تأمل برانگیز به مجموعه ای از صفات و ارزش های اخلاقی می پردازد که در نقل های مرتبط با این روایت از پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم آغاز شده و سپس به دیگر چهار یار کرام نسبت داده شده و در ادامه خصلت هایی نیز به فرشتگان و ذات اقدس الهی منسوب گردیده است؛ مجموعه ای که در ساختار کتاب، در قالب هجده خصلت پسندیده مورد برسی و تبیین قرار گرفته است. تألیف این اثر در 16 تیرماه 1403 هجری شمسی به پایان رسیده و کتاب پس از طی مراحل آماده سازی و چاپ، در تابستان 1405 هجری شمسی توسط واحد تحقیقات و پژوهش حوزه علمیه عرفانی عرفان آباد منتشر شده است. این کتاب به صورت پی دی اف و مطابق با نسخه چاپی به محضرتان ارائه میگردد. حجم این فایل پس از دانلود 268 کیلوبایت است.
دانلود کتاب: کمال البشر فی الاتصاف بالاخلاق الثمانیة عشر
فهرست
تَوصیةُ النَّبِی صلّی الله علیه و سلّم.. 10
خِصَالُ ذِی النُّورَیْنِیّة. 35
بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحِیمِ
مقدمة
الحَمدُ لِلهِ العَزِیزِ الجَلِیلِ المُتَکَبِّرِ القَهَّارِّ، القَدِیْمِ البَاقِی المُحْیِی و المُمِیْتِ الجَبَّارِ و الصَّلاَةُ و السَّلاَمُ عَلَی سَیِّدِ الکَائِنَاتِ مُحَمَّدٍ الحَبِیْبِ المُخْتَارِ و عَلَی آلِهِ و أصْحَابِهِ و مَنْ تَبِعَهُمْ إلَی یَومِ التَّغَابُنِ و الاِنْزِجَارِ، لاسِیَّمَا عَلَی سَیِّدِنَا أبِی بَکرٍ الصِّدِّیقِ المُصَدِّقِ صَاحِبِ الغَارِ و سَیِّدِنَا عُمَرَ الفَارُوقِ صَاحِبِ العَدْلِ و الدُّرَّةِ و عَدُوِّ الأشْرَارِ و سَیِّدِنَا عُثْمَانَ ذِی النُّوْرَیْنِ صَاحِبِ الحَیَاءِ و الأدَبِ و الاِعْتِبَارِ و سَیِّدِنَا عَلِیٍّ المُرْتَضَی أبِی السِّبْطَیْنِ أسَدِ اللهِ الحَیْدَرِ الکَرَّارِ. فَهَؤُلاءِ الخُلَفَاءُ الرَّاشِدُونَ الکِبَارُ رَضِیَ اللهُ عَنْهُمْ. أمَّا بَعدُ:
بیک طنگری ننگ توفیق برمگی بلن، قَلَم تُوتَان غُولِمْنِی کَاغِذلر صفحه لرنا اُوضٰدْدِم، الله تعالی ننگ عَقل آدلِی گَورَام دا غُویٰن گوهَرنی، دُشْنِگ اُوغْرِن دا اِیشلَدِّم، یٰرٰدٰن یٰلنگِذ خداینگ یُونجا بَرَن نعمت لرنی ثانَاب تُوکَدِب بِلمَدِم، اُونّٰدا بُولثا «مَا لا یُدْرَکُ کُلُّهُ لا یُتْرَکُ کُلُّه» دِیلَن نصیحت گا گورا، یعنی هر زادننگ بَارثنی اَلگَرِب بٰشٰرمٰثٰنگ دا، بٰشٰرٰن زادِنگ دٰن غَیرا دُورمَا دِیب دِرلر.
اُونگا گورا انسان آدلی خلق لرغا، بیک طنگری ننگ یُونْجا هُودِرلان اُولِی نعمتی محمَّد علیه السلام در، اول عزیز بارچا موجودلر مایه ثی، هرنا بَارلِق لرنگ سببی در، اگر اُول عزیزننگ وُجُودِی بُولمٰثدی، هرگیز بو عالَم بارَا گَلمَذدی، هیچ بِر خَلق دُورَمَذدِی. اُول عزیزننگ توصیفنی یٰذمٰق دَن قلم لر کُوتاه دِر، بارچا دِل لر بیان ادمک دن عاجز در، اوننگ هر بِر ثُوذِن دا، مِنگ لرچا دُشْنِک بار در.
من اُول بَیِک مرتبه لی پیغمبرمذنگ دنگا بِرجَا آیدٰن گفندن کُوب معلومات لر چقردم، اُول عزیزمذ بر حدیث شریفندا آیدب در: ای اُمَّت ثِذ دِنگا مننگ یُولِم دا و مَندن ثونگرٰقی خَلِیفه لرمنگ یُولن دا بُولنگ لر دیب در. پیغمبر علیه السلام اُوذی ننگ خلیفه لری بلن، باش نفر شَخصیّت بولیار، طنگری تبارک و تعالی بو نفرلرنگ هر بیرلرندا، اُچ یٰغدٰی دُورَدِب در، شول یٰغدٰی لرنگ بارثی اون باش یغدی بولیار و پیغمبر علیه السلام طنگری تبارک و تعالی ننگ ثُویَّان یٰغدٰی لرندٰن اُچ یغدی دن خبر بریار، شوننگ بلن بارچا مرغوب بولن یغدی لر اُون ثَکِّذ یغدی بولیار.
إن شاء الله تعالی شول یغدی لری بِر بِر آچِقلاب دُشِندِرَرث. من شو رساله نی یٰذدِم، شُو مُسَمَّی گا مطابِق اسم بلن آدلٰندِرِب شُونگا «کَمَالُ البَشَر فِی الاِتِّصَافِ بِالأخْلَاقِ الثَّمَانِیَةِ عَشَر» دیب آد غُویدِم. یعنی انساننگ غَوِی بِتَولِگِی، شُول اُون ثَکِّذ یغدی لر بِلَن صِفَت لٰنمٰق دا دِر.
بث بختلی بولجق بشر انگی اَوِنچا بیک طنگری نی اُوذ صِفَت لری بلن طنِیمٰلی، اُوندٰن ثونگرا اُوذ پیغمبرننگ بارچا یغدی لرنا یَتِک بولملی، اوندٰن ثونگرا خُلَفاء راشِدِین لردا بولن غِلِق خاصیت لرنی بِلمَلِی. من ثِذلر اُچِن بحر هزج قانونی بلن، الله تعالی ننگ سَلبِی و ثُبُوتی صفت لرنی و پیغمبر علیه السلامنگ و چهاریارلرنگ آدلرنی مختصر طریق دا نظم گا گتردم. فَلِلّهِ الحَمْدُ و المِنَّةُ.
تَوصِیف اِلهِی
| گَل اَی بَندَه بِلَر بُولثنگ اَیَانگی | ||
| طَنِی اُوذِنگ گَتِر عَقل حَیَانگی | ||
| ثنی یُوق دٰن دُورَدِّی بِر خُدَایِم | ||
| اُونِدْمَا خَالِقِنگ یَاد ایلا دَایِم | ||
| صِفَت لرنی بِلر بُولثنگ اُون اچ دِر | ||
| یَکَالِک دِر، بَقَالِق دِر، دُورِش دِر | ||
| مُبَرَّا در وُجُودِی اِبتدادَن | ||
| فَقِیرلِقدٰن شَبِیه لِکدَن فَنَادٰن | ||
| شُولر سَلبِی صِفَت لر در تَمَامِی | ||
| ینا ثَکِّذ ثُبُوتِی بِل پَیَامِی | ||
| اشدمَک گُورمَگِی گُوذثِذ غُلٰق ثِذ | ||
| جِسم ثِذ گَورَثِذ بِلمِی سَبَق ثِذ | ||
| گفی بَار در وَلِی حَرفِی ثثی یُوق | ||
| دُورَدْمَک یٰغدٰیی زُور دِر سُسُی یُوق | ||
| مُدَام دیری اُوننگ بُولمٰذ اُولِیمِی | ||
| عَدَالت اِیش لَرِی یُوقدِر ظُلِیمِی | ||
| بَیِک طنگری اُولی گُیجِنگ اَیَاثِی | ||
| هَر ایشِی هالٰثا هُوکمَان قِلاثِی | ||
توصیفُ النّبی و چهاریار
| محمد مصطفی اُوننگ رَسُولِی | ||
| بَیَانَ ادِّی بِذَا اِیمَان اُصُولِی | ||
| بَیِک نِعمَت اِلاهِی دَن گَلَن دِر | ||
| ثُوذِن تُوطَن اُولِی بَختِی آلٰن دِر | ||
| خُلَفَانگ اِلکِثِی صِدِّیقُ اَکبَرْ | ||
| اِکِنجِی دِر عُمَر فَارُوقُ سَروَر | ||
| بِلِنگ عُثمَان اُچِنجِی بَا حَیَا دِر | ||
| عَلی دُوردِنجِثِی شِیرِی خُدَا دِر | ||
| شُولٰنگ یُولِن تُوتِب یَدگِن مُقَامَا | ||
| ثٰوِلمَان، ثُثْلٰمَان دُورغِنْ مِدَامَا | ||
تَوصیةُ النَّبِی صلّی الله علیه و سلّم
«قَالَ النَّبِیُّ صَلَّی اللهُ عَلَیهِ و سَلَّم: عَلَیْکُمْ بِسُنَّتِی و سُنَّةِ الخُلَفَاءِ الرَّاشِدِیْنَ مِنْ بَعْدِیْ عُضُّوا عَلَیْهَا بِالنَّواجِذِ».ترجمه: حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و سلم آیدِّی: ای مننگ اُمَّت لرم، ثِذلر مننگ یُولم نی غایم توتنگ لر و مَندَن ثونگرا دُورَاب دُوغرِی یُول دَا بُولٰن اُورِن بٰثٰرلرمنگ دا یُول لرنی غایم توتنگ لر، حتّی آغِذلرنگِذ بلن غَفِب، آذِی لرنگِذ بِلَن دِیشلانگ لر. پیغمبر علیه السلامنگ بو گفی دِین بُیرِق لرندا غایِم دُورمٰق اُچن مثال ورمق در. پیغمبر علیه السلامنگ یَرِن دا به ترتیب اُوترٰن اُورِن بٰثٰرلٰر، ابوبکر صدیق و عمر الفاروق و عثمان ذو النورین و علی المرتضی رضی الله عنهم لر در.
شُو سَرورلر دین اِسلامنگ بُیرِق لرنی بُولشِی یالی بر جای ادن آرلر در. پیغمبر علیه الصلاة و السلام ننگ شُول خلیفه لرنگ، غِل غِیشٰرِطْمَانی شریعت نی یُوردجَک لرنی بِلِب، اُمَّتِنَا شُولرنگ یُولندا بُولِنگ دیب طبشرغی برمک لِگی، اُولقَان معجزه دِر. بولرنگ هر بیری اُچن پیغمبر علیه السلامنگ مٰغتَاب آیدٰن گَب لری کَان در، من هر بیرننگ حَقِندا آیدٰن حدیث لرندن دِنگا بِر غِیثغٰجِق حدیث نی آیدٰیِن، غَوِی اُنث بَرِنگ.
اِلکِی خلیفه ننگ حقنداقی حدیث شُو: «أمَا إنَّکَ یَا أبَابَکرٍ أوَّلُ مَن یَدخُلُ الجَنَّةَ مِنْ اُمَّتِی». ترجمه: ثَن اُویٰن اُوذِنگا اَدِلَن ثِیلٰغ دٰن خَبَرلِی بُول، ای اَبُوبَکر، مننگ اُمَّتِم دا اِنکِی اونچا جَنَّت گا هُوکمَان ثَن گِیرَرثِنگ.
اِکِنجِی خَلِیفَه ننگ حَقِنداقِی حدیث شو: «إنَّ اللهَ جَعَلَ الحقَّ عَلَی لِسَانِ عُمَرَ و قَلبِهِ». ترجمه: تحقیق ثُوذِنگ دوغرثی، بیک طنگری تبارک و تعالی، دُوغرِی ثُوذ گبلمک لِگِی و دُوغری یُول دا بُولمق لِغی، عُمَرننگ دِلِندا و یُرَگِن دا غُویدِی.
اُچنجی خلیفه ننگ حَقِنداقِی حدیث شُو: «ألَا أسْتَحْیِیْ مِنْ رَجُلٍ تَسْتَحْیِی مِنهُ المَلائِکَةُ؟». ترجمه: آیا من فرشته لرنگ ثِیلاب اُوطنیَان آدمثندن، اُوطَنمَایِنمِی؟ پیغمبر علیه السلام هر کِشی گَلنی بلن اُوتِرٰن یٰغدٰین دن هیچ اُیدگَمَذْدی، امَّا حضرت عثمان گلن دا، اُونگِی اُوتِرشِندٰن اُیدگَاب، اُونِی بَتَر ثِیلاردِی، شوننگ سبب نی ثوران لرندا شو حدیث نی آیدِب در.
دُوردِنجِی خلیفه ننگ حَقنداقِی حدیث شو: «مَنْ کُنْتُ مَوْلاهُ فَعَلِیٌّ مَوْلاهُ». ترجمه: مَن هٰیثِی بِر کشی ننگ بایٰرثی بُولثٰم بَث عَلِی دا شُول کشی ننگ بایٰرثی در. بارچا کشی ننگ بایرثی محمّد علیه السلام در، اونگا گورا حضرت علی دا بارچا مسلمان لرنگ بایرثی در.
علامه جلال الدین السیوطی رحمة الله علیه آیدب در: «أجْمَعَ أهلُ السُّنَّةِ أنَّ أفضَلَ النَّاسِ بَعدَ رَسُولِ اللهِ صَلَّی الله عَلَیه و سَلَّم اَبُوبکرٍ ثُمَّ عُمَرُ ثُّمَّ عُثمَانُ ثُمَّ عَلِیٌ». ترجمه: اُمَّت محمَّدی دا، پیغمبر علیه السلامنگ اِیذنا دُشِب و اُونِنگ اُورِن بٰثٰرلٰرننگ یُول لرنَا غایِم یٰبشٰن لرنگ بارثی بِرلَشدی لر، حضرت رسول اکرم صلی الله تعالی علیه و سلم دن ثونگرا، آدم لرنگ اِنکی غوثی ابوبکر ثونگرا عمر ثونگرا عثمان ثونگرا علی رضوان الله علیهم بُولمٰق لَرنا. شو اُورن بٰثٰرلٰرنگ درجه لری شو آیدلن ترتیب گا گُورا دِنگا اَهل سُنَّت ننگ دُورد مذهبی دا بیرگیان در یعنی حنفی لر، مالکی لر، شافعی لر، حنبلی لر بارثی شو آیدلٰن اعتقاددا در. اُوننگ اچن بارِینگِذ بِلِنگ لَر حَق یول رسول ننگ یولی در، حق یول دُورد خلیفه ننگ یولی در، حَق یول دُورد مَذهب ننگ یُولِی در.
پیغمبر اکرم صلی الله تعالی علیه و سلم بر حدیث شریفندا شو هِیلِّی فرمایش اَدِب در: «إذَا أرَادَ اللهُ بِعَبد خَیراً فَقَهَّهُ فِی الدِّینِ و ألْهَمَهُ رُشْدَهُ». ترجمه: طنگری تبارک و تعالی هٰیثی بِر بنده ثنا خیر برمک لگی اراده ادثا شونگا اُوذ دین نی بِلدِرَر و شُونِنگ ادیان حُکم نِی حق غا دُوغری گترر یعنی ناما دستور ادثا حق شوننگ آیدٰنی بولر. اوننگ اُچِن حَق شول سَرورلرمذنگ یولی در، دُوغرلِق شُول سَرورلرمذدَا دِر، نَظَر الهی شولرغا شامل در، اِلهام الهی شولردا طفلیان در.
طنگری تبارک و تعالی شُول بٰشدٰق بُولٰن سرورلرمذنگ هر بیرندا اُچ یغدی دُورَدِّی و هر بیرنی اُچ غَوِی غِلِق بلن بَذَدِی و هر بیرنا اُچ خصلت بردی، خصلت معناثی یُوقِمْلِی یٰغدٰی دِیدِگی در. حضرت رسول اکرم صلی الله تعالی علیه و سلم ننگ یٰغدٰی لرنا «خِصَالُ نَبَوِیَّه» دِیَّارلر، حضرت ابی بکرننگ یغدی لرنا «خِصَالُ صِدِّیْقِیَّه» دِیَّارلر، حضرت عمرننگ یغدی لرنا «خِصَالُ فَارُوقِیَّه» دِیَّارلر، حضرت عثماننگ یغدی لرنا «خِصَالُ ذِی النُّورَیْنِیَّه» دِیَّارلر، حضرت علی ننگ یغدی لرنا «خِصَالُ مُرتَضَوِیَّه» دیارلر، طنگری تبارک و تعالی ننگ لطف کرم بلن اُوذ بنده لرنا دُوش بولن یغدی لرنا «خِصَالُ اِلٰهِیَّه» دیَّارلر. شول خصلت لرنگ بارثنی بِر بِر بیان ادین بتوفیق الله تعالی.
خِصَالُ نَبَوِیَّة
«قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّی اللهُ عَلَیهِ و سَلَّم: حُبِّبَ إلَیَّ مِنْ دُنیَاکُمْ ثَلاثٌ: النِّسَاءُ و الطِّیْبُ و جُعِلَتْ قُرَّةُ عَیْنِی فِی الصَّلاةِ». ترجمه: حضرت رسول اکرم صلی الله تعالی علیه و سلّم آیدی: ای اُمَّت لرم ثِذِنگ شو دُنیاداکِی بُولیان یغدی لٰرنگذدٰن اُچ زَادنی منگا ثُویْدِرِلْدِی، برنجثی خاتُون لری جفتلمک، اکنجثی خُوشبو اِیثلِی عطرلٰری ثُویمَک، اُچنجثی گُوذمِنگ آیدِنگ لغنی نماز اُوقیمٰق دا آیلٰندِرِلدِی.
حرمتلی مسلمان دُوغن لر اِنکِی اونچا ثذنگ دُشِنْمَلِی زَادِنگِذ و غَوِی فکر غُویمٰلی مطلبنگذ، حضرت رسول دا بولن یٰغدٰی لر و اوننگ خلیفه لرندا بُولن یغدی لرنگ بارثی الله تعالی ننگ اُوذِی ننگ طبدرٰن یغدی لری در، شول یغدی لر الله تعالی ننگ اُوذ اِثلَگِی در، الله تعالی اُوذ ثُویّٰان بنده لرندا، اُوذی ننگ ثویَّان یغدی لرنی دُوردیان در، اُونِنگ اُچِن پیغمبر علیه السلامنگ برنجی ثُویَن زادی اُوذِنا عیال جُفتلمک بُولدی.
عیال جُفتلمک لِگا، ترکمان دلندا اُوی لَنمَک دِیِّارلر. اوی لنمک الله تعالی ننگ اُوذ اِثلَگِی بُولٰنثٰنگ، اُوذِی ننگ عزیز گورن پیغمبرنی، اُوذ اِثلَگنا هواس لندِردِی. اُوی لنمک لگنگ هُدّاثِندَن گلیان هر بر انساننگ اُوی لنمگی گرکلی در، ها ارکک بُولثِن ها خاتون بولثن. اُوی لنمک دنگا هَوَثْ یٰترمٰق دَال، بَلکا اُوی لنمک دا کُوب بافیدلر بار. اُویلَنَن آدم پیغمبر علیه السلامنگ سُنَّتِنی بِتریَار، انسانی کُوفلتیار، محمَّد علیه السلامنگ اُمَّتنی آرِدِّریَار، اُوذ تخم نی باقی غُویَّار، اَهلُ اولادلر اکلاب ثقلاب کوب ثواب لر آلیار، اوذ نفسنی و عَیَال نی زنادن ثٰقلٰیار، جماع لَذَّتندن هُوذِیرلنب ثواب غٰذٰنیار، منی لر اُونگغِرغَدَا اُویشِب دُورمٰغندٰن دُورِیَان کسل لرنگ اونا گچیار، اچری ایش لری ادمک دا، آر هلی بیر بیرلرنا کُمکچی بولیار و اُویلَنمَک لگنگ بولردن بشغادا کُوب کوب بافیدلری باردر.
اوننگ اچن پیغمبر علیه السلام شو بافیدلردن بیزار بولب اُویلنمَانی اَربَد یغدی غا دُشَن آدم لردن اِنجِیب شو حدیث شریف نی فرمایش ادب در: «النِّکَاحُ سُنَّتِی فَمَنْ رَغِبَ عَنْ سُنَّتِی فَلَیْسَ مِنِّی». ترجمه: اُویلنمک مننگ اسلام شریعتندا غُوین یُولِم در، بَث هر کم اُویلنمانی مننگ غُوین یُولِم دن یُذ اَوِرثَا اُول آدم مَنِنگ اُمَّتِم دن دال در. اونگا گورا خصلت نَبَوی نی اُوذنا اُلگو تُوتِنٰن آدم هوکمان اُویلنملی، اگر اُویلنمانی اُولاثَا خصلت نَبَوی دن محروم بولب بی پای گچن آدم در. نَعُوذُ بِالله مِن ذلِکَ. اُویلنمک لِگنک حقندا پیغمبر علیه السلام دن روایت بولن حدیث لر کان در اُولرنگ بارثنی بو یردا آیدمق دن ثٰقلٰندِق.
پیغمبر علیه السلامنگ، اِکنجی ثُویَّان زَادِی، اُثتِنَا عطر چلب خُوشبولٰنمٰق در. عَطر چلب خوشبولنمق الله تعالی ننگ اُوذ اِثلیان زادی در، اوننگ اُچن اُوذی ننگ عزیز گورن پیغمبرندا شُول یٰغدٰی نِی دُورَدِّی. فرشته لرنگ دا ثُویَّان زادی عَطِر چلب خوشبُولنمق دِر. اون اکی اَندامِی سالم، طبیعت لری نُرمال آدم لرغا عطرنگ اِیثِی یُوقیَان در، اُونگا گُورا اُثتِنگا عطرلر ثفب، غَوِی لباس لرنگی گیب خُوشبُولنمق دا کان بَافِیدلر بَار دِر. اِنکِی اونچاکی بافیدی، ثن پیغمبر علیه السلامنگ سُنَّتِنِی بِتِریانگ اُوذنگا بِر تازه رُوحِیَّه دُورَدیانگ، مٰشغلانگ میلنی آرِدِّریَانگ و اُوغِل غِیذ و اُویِنگ داکی تُوپٰرلری اُوذِنگا غَولِق بِلَن بٰقدِریَانگ، مَعرَکَا بٰرٰنگدا خَلق لٰرنگ گُوذِنَا مَرغُوب بُولِب گُورِنیَانگ و اُوذنگ نِی جَنَّت جاودان گا لایق یٰغدٰی لر بِلن بذیانگ.
حضرت مخدوم قلی ایشان جَنَّت ننگ توصیفندن بر یٰغدٰی نی آیدٰندا شُو هیل لِی ثُویلَیَار:
| رَنگبِرَنگ بی حساب گُل لَر آچِلٰن | ||
| مُشکُ عَنبر قُوقِیر اِیثی بهشتنگ | ||
بث غَوِی اِیث لر بِلَن هُوذِیرلنمک جَنَّتی آدم لرنگ یٰغدٰی لٰرندٰن در.
حدیث شریفدا گَلِب در: «مَنْ تَطَیَّبَ للهِ جَاءَ یَومَ القِیَامَةِ و رِیْحُهُ أطْیَبُ مِنَ المِسْکِ». ترجمه: هٰیثِی بِر آدم طنگری تبارک و تعالی ننگ رِضَایَتِی اُچِن، عَطِر چٰلب خُوشبُولٰنن یٰغدٰین دا، قیامت گُنِن دا، شُول آدٰمنگ اِیثِی مِسک آدلِی عَطردٰندا یُوقِملِی رَاق بُولر. ینا بر حدیثندا پیغمبر علیه السلام فرمایش ادیار: «صَلاةُ مُتَطَیِّبٍ أفضَلُ مِنْ سَبعِینَ صَلَاةُ بِغَیرِ طِیْبٍ». ترجمه: نمازدٰن اونچا عَطِر چٰلِب خُوشبُولٰنِب اُوقِیغُوجِی ننگ بِر نمازی، عطر چٰلمانی خُوشبولٰنمانِی اُوقِیغُوجِی ننگ یدمش نَمازِندٰن غَوِی رَاق در. ینا بر حدیث دا گلب در: «الطِّیْبُ یَشُدُّ القَلبَ». ترجمه: عَطِر چلِب خُوشبُولنمق یُرَک نی یٰختِلٰندِرٰر و قُوَّت لٰندِرٰر.
و بشغادا عَطرِنگ حَقِندا گَلَن حدیث لر کُوب در، گَب اُوذٰلمٰغندٰن بٰش غٰچِرِب اولری آیدمٰدِق. حاصل کلام عطر چٰلب خُوشبُولنمق سُنَّت نَبَوِی و زینت انسانی در. عطردن اُورِکْمَک، عَطرِی یِگرَنمَک، دستور شیطانی و طبیعت تُوغِثْمَانی در.
شیخ زین الدین ابی حفص حَلَبِی، بحر رمل قانونی بِلَن یذن نصیحةُ الاخوان آدلِی منظومه ثی ننگ بر بولگندا شو هیل لی آیدیَار: «إنَّ طِیْبَ الوَردِ مُوذٍ بِالجُعَلْ» ترجمه: دُوغرثی گُل ننگ اِیثی، هُوکمَان تُوغِثمَانی اِنجِدِب اُونی آوِندِریَان در. الله تعالی هیچ بر مسلمانی بُو هِیل لی اَربَد یٰغدٰی لرگا دُوش ادمثن آمین.
پیغمبر علیه السلام ننگ اُچِنجی ثُویَّان زادی، نماز اُوقیمق لغا بَتَر حریص بُولمٰق در، چُونکی نماز بنده نی اُوذ اَیَثِی بُولن الله تعالی غا یقین ادیان زاد در، نمازنگ فَلسَفه ثی خالِق بِلَن مَخلُوق ننگ رابطه ثی بولمٰق در، شُو اِکِثی ننگ آرٰثِندا محبَّت و ثُویگی دُورَدمَک در.
حدیث شریف دا گلب در: «الصَّلاَةُ قُربَانُ کُلِّ تَقِیٍّ» ترجمه: طنگری تبارک و تعالی غا یٰقین بولن تَقوَا آدم لر، نماز اُوقِیمٰق بِلَن طنگری غا یٰقین لٰشیان دِرلَر. طنگری تبارک و تعالی اوذ یٰرٰدٰن مخلوق لرننگ اِچندا آنگربٰش ثُویَّان آدٰمثِی مُحمَّد علیه السلام در شُوندٰن آنگردا الله تعالی غا یٰقین بنده یُوقدر، اُول عزیز المدام الله دٰن رابطه ثنی اُوذیان دال در، دائِمُ الاوقات الله تعالی بلن انیس در.
نماز اُوقِیمٰق پیغمبر علیه السلام غا گُویا چای چُورَک یالی اَنِّک بولن در، اوننگ اچن «قُرَّةُ عَینِی فِی الصَّلاَةِ» دیب آیدیار یعنی گُوذِم آیدنگ بولب بگنیان زادم، نماز اُوقِیمٰق لِغِم دا در. اوننگ اچن پیغمبر علیه السلامنگ نماز دَرَکلی اُمَّتِنا اَدَن تَوصیه ثِی بَتَر کان در، شُول توصیه لردن در شُو آیدن حدیث شریفی: «الصَّلاةُ خَیرُ مَوضُوعٍ فَمَنْ اِسْتَطَاعَ أنْ یَسْتَکْثِرَ فَلْیَسْتَکْثِرْ» ترجمه: نماز اُوقیمٰق لق طنگری تبارک و تعالی ننگ اُوذ بنده لری اچن بُیرِق اَدَن زادلرننگ اِنکِی غَوثِی در، بَث هر کِم شو نماز آدلی بُیرق نی کوب اُوقیمٰق لغنگ هُودَّاثِندَن گلثا، شُونی کُوب اُوقِیثِن.
و ینا حدیث شریف گلب در: «الصَّلاةُ مِفتَاحُ کُلِّ خَیْرٍ» ترجمه: نماز اوقیمٰق لق بارچا بافیدلی اِیش لرنگ آچَرِی در. و ینا بر حدیث شریف روایت بولب در: «الصَّلاَةُ عَمُودُ الدِّینِ» ترجمه: نماز اُوقیمٰق لق دین اسلامنگ دِیرَگِی در، شریعت بُیرِق لرننگ سُتُونِی در.
نماز درکلی روایت بولب گلن حدیث لر بیحساب کان در، اِنهَا پیغمبر علیه السلام دا بولن اُچ خصلت لر، اُویلَنمَک لگی ثُویمَک، عطر بلن خوشبولٰنمٰق، نمازی کان اوقیمٰق، شو غِلِق لرغا خِصَالُ نَبَوِیَّة دِیَّارلر، شُو اُچ غِلِق بِلن اُوذِنی بَذَان آدم، اُوذ خُدَایِنِی ثُویِب، حَقِیقَتاً پیغمبرننگ یُولِن تُوتِب خِصَالُ نَبَوِیَّة دن پَای آلب پیغمبرگونَا بُولٰن آدم در. رَزَقَنَا الله.
خِصَالُ صِدِّیقِیَّة
«قَال أبُوبَکرِ الصِّدِّیقُ رَضِیَ اللهُ عَنهُ و أنَا یَا رَسُولَ اللهِ حُبِّبَ إلَیَّ مِنَ الدُّنیَا ثَلاثٌ: النَّظَرُ إلی وَجْهِکَ و جَمْعُ المَالِ لِلإنفَاقِ عَلَیکَ و التَّوَسُّل بِقَرَابَتِکَ إلَیْکَ». ترجمه: حضرت ابوبکر صدیق رضی الله عنه، پیغمبر علیه السلام دٰن، مٰنگا اُچ زَادنِی ثُویدِرِلْدِی دِیگَن ثُوذنِی اَشِدَن زَمَانِندَا آیدِّی: ای الله تعالی ننگ اِیلچِثِی مٰنگادَا شُو دُنیادَاکِی بُولیان یٰغدٰی لٰردٰن اُچ زَادنِی ثُویدِرِلدِی، ثَنِنگ یَانِنگدَا اُوتِرِب یُذِنگا سَر ادمک، ثٰنگا خَرج ادمک اُچِن ثروت اُیشِرمَک، ثنگا یٰقِین بُولٰن شَخصِیَّت لَرِی یُذگَا تُودمٰق. اِنهَا طنگری تبارک و تعالی پیغمبر علیه السلامنگ بِرِنجِی اُورِنْ بٰثٰرننگ وُجُودِندا دُورَدگَن یٰغدٰی لٰری شُو.
بو خلیفه ننگ اِلکِی یٰغدٰیِی پیغمبر علیه السلامنگ مبارک یُذِنَا بٰقمٰق دٰن هُوذِیر آلمٰق در. چون پیغمبر علیه السلام بر صحیح حدیث دا فَرمایش ادیار: «النَّظَرُ إلَیَّ عِبَادَةٌ» ترجمه: مَنِنگ یُذِمَا بٰقِب اُوتِرمٰق دَا عِبَادَت دِر. بُو اُورِن بٰثٰرغا، پیغمبر علیه السلامنگ ثُویگِثِی شو حدیث شریفندن تزریق بُولِب، مُونِنگ اُون اِکِی اَندَامِنَا اُورنَاب، اَت غَان لرنا ثِنگَن صفت در، اُوننگ اُچِن مُونِنگ المدام آرزوثی پیغمبر علیه السلامنگ یُذِن گُوذَّاب اُوتِرمٰق بُولدِی.
چِن یُرَک دَن ثُویِب، مِهر مَحَبَّت بِلَن، وَرَثَةُ اَنبِیَآء بُولٰن عالِم لٰرِنگ یُذلَرنَا بٰقیَان آدم لٰردا صدِّیقِی صِفَت بِلَن صِفَتلٰنٰن کشی لر در، چون حدیث شریف دا گَلِب در: «النَّظَرُ إلَی وَجْهِ العَالِمِ عِبَادَةٌ» ترجمه: عِلمِنَا عَمَل اَدیَان عالِم ننگ یُذِین گُوذَّاب اُوتِرمٰق دَا عِبَادَت در.
برنجی اُورِن بٰثٰرِننگ، اِکِنجِی یٰغدٰیی پیغمبر علیه السَّلام اُچِن مَال جَمع اَدِب شونگا کُمَک برمک در. بِر گُن حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و سلم بَیتُ المال اُچِن صحابه لردن کُمَک اِثلاب در، صحابه لر هر غَیثِی دُوذَن مبلغ نی حضرت رسول غا گِتِرب دِرلر. اِکِنجی خلیفه دا بِر مِقدار مبلغ گترب در، حضرت رسول، اُوینگا نَامَا غُویدِنگ دیب ثُورَاب در؟ اُول یَا رَسُول الله، شو گترن مقداریم یالی غُویدم دیب آیدب در، اُوندن ثونگرا بِرِنجی خلیفه دا بِر مقدار مبلغ گترب در، پیغمبر علیه السلام ثُورَاب در بالاچاغلرغا نَامَا غُویدِنگ دیب؟ بِرِنجی اُورِن بٰثٰر آیدِب در: بالاچاغٰلرمَا، الله نِی و الله ننگ رَسُول نِی غُویدِم دیب. اِنهَا بُو اُورِن بٰثٰرِنگ آرزُوثِی مَال نِی و جان نِی و تمامِ اِمکَاناتِنی حضرت رَسُولِنگ یُولِندَا غُویمٰق در.
حدیث شریف دا گَلِب در: «نِعمَ المَالُ الصَّالِحُ لِلرَّجُلِ الصَّالِحِ» ترجمه: نَبَیلا غَوِی دِر، آرٰثَّا حَلال مَال، اُورِن بٰثٰر یَالِی تَقَوا پرهیزکار آدم اُچِن، بَث طنگری تبارک و تعالی اُوذ لطف کَرَمِی بِلَن ثنگا آرٰثَّا مَال و حَلال ثروت دُوش اَدمِگِندا، ثننگ وظیفانگ شُول ثروت نِی، دِین غا دِلسُوز بُولٰن عَالِم ننگ اَرکِندَا غُویِب شُونگا آرقَا چِقمٰق در. شُو هِیل لِی یٰغدٰی ثِندَا طَفِلثَا، حَقِیقَتاً سَلِیقَه صِدِّیقِی ثِندا طَفِلدِغِی دِر، خصلت صِدِّیق ثندا بُولدِغِی در، اُولٰقان بخت غا اُولٰشدِغِنگ در، رَزَقَنَا اللهُ الکَرِیمُ.
بِرِنجِی اُورِن بٰثٰرِننگ، ثُونْگِنَا ثِنگْدِرْلَن یٰغدٰی، پیغمبر علیه السلامنگ یٰقِین غَرِندٰش لرنی ثُویْدِرلِب، شُولَر اُچِن جان و مال لرنی فَدا ادمکدر. شو خصلت صدیقی طنگری تبارک و تعالی ننگ اُوذ اِثلَگِی و پیغمبر علیه السلامنگ دَا اُولٰقان طَبشِرغِثِی در.
قرآن مجیددا گلب در: «قُلْ لا أسْأَلُکُمْ عَلَیْهِ أجْراً إلَّا المَوَدَّةَ فِی القُرْبَیٰ» (23/شوری) ترجمه: ای محمَّد علیه السلام ثَن اُمَّت لرنگا آیدغِل: من ثِذلَرگَا گترن دِینِم و شَرِیعَتِم اُچِن ثِذلَردَن کِرَی اِثلَمَیَان، من ثِذلردَن دِنگا مننگ یٰقِین لٰرم غا حُرمٰت غُویِب ثُویْمَنگذِی اِثلَیَان، بَث پیغمبر علیه السلام ننگ یٰقیِن لرنی ثِیلٰمٰق لِق الله تعالی ننگ اُوذ اِثلَگِی بولٰنثٰنگ اِلکِی اُورِن بٰثٰرِنگ اَندَامِنا اُورنٰدِی.
حدیث شریف دَا گَلِب در: «مَن مَاتَ عَلیٰ حُبِّ آلِ مُحَمَّدٍ مَاتَ شَهِیداً، ألا و مَنْ مَاتَ عَلی حُبِّ آلِ مُحَمَّدٍ مَاتَ مَغفُوراً لَهُ، ألا و مَنْ مَاتَ عَلَی حُبِّ آلِ مُحَمَّدٍ مَاتَ تَائِباً، ألا و مَنْ مَاتَ عَلی حُبِّ آلِ مُحَمَّدٍ مَاتَ مُؤمِناً مُستَکْمِلَ الإیْمَانِ، ألا و مَنْ مَاتَ عَلَی حُبِّ آلِ مُحَمَّدٍ بَشَّرَهُ مَلَکُ المَوْتِ بِالجَنَّةِ ثُمَّ مُنْکَرٌ و نَکِیْرٌ، ألا و مَنْ مَاتَ عَلَی حُبِّ آلِ مُحَمَّدٍ یُزَفُّ إلَی الجَنَّةِ کَمَا تُزَفُّ العَرُوسُ إلَی بَیتِ زَوجِهَا، ألا و مَنْ مَاتَ عَلَی حُبِّ آلِ مُحَمَّدٍ فُتِحَ لَهُ فی قَبرِهِ بَابَانِ إلَی الجَنَّةِ، ألا و مَنْ مَاتَ عَلَی حُبِّ آلِ مُحَمَّدٍ جَعَلَ اللهُ قَبْرَهُ مَزَارَ مَلَائِکَةِ الرَّحْمَةِ، ألا و مَنْ مَاتَ عَلَی حُبِّ آلِ مُحَمَّدٍ مَاتَ عَلَی السُّنَّةِ و الجَمَاعَةِ، ألا و مَنْ مَاتَ عَلَی بُغْضِ آل مُحَمَّدٍ جَاءَ یَومَ القِیَامَةِ مَکْتُوبٌ بَیْنَ عَیْنَیْهِ آیِسٌ مِنْ رَحْمَةِ اللهِ، ألا و مَنْ مَاتَ عَلَی بُغْضِ آلِ مُحَمَّدٍ مَاتَ کَافِراً، ألا و مَنْ مَاتَ عَلی بُغْضِ آلِ مُحَمَّدٍ لَمْ یَشُمَّ رَائِحَةَ الجَنَّةِ» ترجمه: هٰیثِی بر آدم مُحَمَّد عَلَیهِ السَّلامِنگ آل نِنگ ثُویگِی ثِندَا بُولٰن یٰغدٰی دا اُولثَا، شُول آدم شَهِید بُولِب اُولَر یعنی شُونگا شَهِیدلِک دَرَجَه برلر، آل دِیَّانی حَضَرَاتِ فاطمه و عَلِی و حَسَن و حُسَین رضی الله عنهم و شُولرنگ آغتِق لٰرِی و چٰولِق لٰری و یُولِق لٰری و تا قیامتغَا چَنلِی شُولردن اُورْبَان نَبِیرَه لر و شُولردن اُورنگان خُوجَه و سَیِّدلر در. خبردار بُول و هٰیثِی بِر کِشِی مُحمَّد علیه السلامنگ آل نِنگ ثُویگی ثِندا بُولب اُولثا، شُوننگ بارچا گُناه لَرِی بٰغِشلٰنٰن یٰغدٰیِن دا اولر و خبردار بُول هٰیثی مسلمان مُحَمَّد علیه السلامنگ آل نِی ثُویَن یٰغدٰیِن دا اُولثا، گُناه لرندن تُوبَه ادگوجی بُولٰن یٰغدٰین دا اولر. خَبَردار بُول و هٰیثِی بر اِیمان لی آدم مُحَمَّد علیه السلامنگ آل نی ثُویگُوجی بُولن یٰغدٰیِن دا اُولثا، شُول آدم ایمانی کامل بُولغوجی یٰغدٰی دا بُولب اولر و خبردار بُول هٰیثی بِر اُمَّت مُحَمَّد علیه السلامنگ آل نی غَوِی گُورگُوجی بولٰن یٰغدٰیِن اُولثا، شُونگا جان آلغُوجی عزرائیل فرشته جَنَّت بلن بُوشلار اُوندن ثونگرا قبرنگ ثُورٰغْچِی فرشته لری مُنکَر نکیرلردا جَنَّت بلن بُوشلٰغوجی بُولٰرلٰر. خَبردار بول هٰیثی بِر بَندَه محمد علیه السلامنگ آل نا مَحَبَّت ادگوجی بُولٰن حالندا اُولثا، شُونی اِحترامُ عِزَّت بِلَن جَنَّت گا اَکِدِلر، گویا تَازه دُورمِشا چِقٰن گَلْنِی کَجَبَه لاب ثیلاب آرننگ اُوینا اَکِدِلشی یالی و خبردار بول هٰیثی بر انسان محمد علیه السلامنگ آل نی ثُویمک دا بُولب اُولثا، شوننگ اچن قَبرِندا جَنَّت دن اِکِی غَفِی آچلر و خبردار بول هٰیثی بر مُؤمن مُحَمَّد علیه السلامنگ آل نی عِزَّتلاب ثُویمَگِندا اُولثا، طنگری تبارک و تعالی شوننگ قبرنی رحمت فرشته لرنگ زِیَارتگاثِی آیلٰندِرٰر و خبردار بول هٰیثی بر بَشَر محمّد علیه السلامنگ آل نِی ثُویب یُرَک دن غَوِی گُورَن یٰغدٰین دا اولثا شُول آدم اَهلُ السُنَّة و الجَمَاعة ننگ یُولِندا بُولِب اُولَر. خبردار بُول هٰیثی بر بدبخت مُحمّد علیه السلامنگ آل نی یِگرَنَن یٰغدٰین دا اُولثا، شُول قیامت گُنِی گَلَر، اِکِی گُوذِی ننگ آرٰثندا، شُو آدم الله تعالی ننگ رحمتندن ناامید بُولغُوجِی در دیب یٰذلٰن یٰغدٰی دا. خبردار بول هٰیثی بر بختی یٰطَن، محمَّد علیه السلامنگ آل نی اِربٰثلاب شُونگا دُشمَان بُولٰن یٰغدٰی دا اُولثا، دُنیادن کافِر بولب گَچر. نَعُوذُ بِالله مِن ذلِکَ.
خبردار بُول هٰیثی بِر یِگرَنجِی، محمَّد علیه السلامنگ آل نِی اُوذِنَا دُشمان تُوتِنٰن یٰغدٰیِن دا اُولثا، جَنَّت ننگ اِیثِی اُوننگ بُورنِنَا دَگمَذ، اُچماخ ننگ خُوشبُو اِیثِی بَاش یُذ یِل لِق یُول دن بُورنِگَا وِریَان دِر، محمّد علیه السلامنگ آل ننگ دُشمانی بُولٰن آدٰمنگ بُورنِنا اُچماخ ننگ اِیثِی قٰقمٰجٰق بُولثا، شُونِی جَنَّت نِنگ بَاش یُذ یِل لِق یُولنادا اَلْتِلمَذ دِیدِگی بُولیار، اُوندٰن آنگردا اُولقان بَدبَخت یُوق در نَعُوذُ بِاللهِ.
پیغمبر اکرم صلی الله تعالی علیه و سلم ینا بر حدیث شریفندا فرمایش اَدِب در: «أکْرِمُوا أوْلَادِی الصَّالِحُونَ للهِ و الطَّالِحُونَ لِی» ترجمه: ثِذلَر مننگ اولادلرم غا، حُرمَت غویب ثیلانگ، اولٰردٰن تقوا غَوِی کِشِی لری خُدَای اُچِن ثِیلانگ و اُولٰردٰن بِی تقوا، فاسق آدم لری مننگ خاطِرِم اُچِن ثِیلانگ. اِنها هر یٰغدٰی دا خُوجه سَیدلَرنگ غَوثِی و تلکه ثی ثیلٰغ لٰرغا سزاوار دِر.
حاصل کلام هٰیثی بر مسلمان اُوذِنی بِرنجی اُورِن بٰثٰرننگ اُچ یٰغدٰی لٰری بِلَن بَذَثَا، شُوننگ یٰغدٰی لٰری و غِلِق لٰری خِصَال صِدِّیْقِیَّة دِر. رَزَقَنَا الله.
خِصَالُ فَارُوقِیَّة
«قَالَ عُمَرُ الفَارُوقُ رَضِیَ اللهُ عَنهُ: و أنَا یَا رَسُولَ اللهِ حُبِّبَ إلَیَّ مِنَ الدُّنیَا ثَلاَثٌ، الأمْرُ بِالمَعرُوفِ و النَّهیُ عَنِ المُنکَرِ و القِیَامُ بِأمرِ اللهِ». ترجمه: حضرت عُمَر فَارُوق رضی الله عنه پیغمبر علیه السلام دن، منگا اُچ زَادنِی ثُویدِرلدِی دِیگَن ثُوذنِی اشدن زمانندا آیدِّی: ای الله تعالی ننگ اِیلچِثِی منگادَا شو دُنیاداکی بولیان یٰغدٰی لٰردٰن اُچ زَادنِی ثُویْدِرلدِی: شریعتنگ ادملی اِیش لرنی بُویرمٰق، شریعتدا غٰچمٰلِی اِیش لردن غٰیطٰرمٰق، طنگری تبارک و تعالی ننگ بیرق نی برجای ادمک.
اِنها طنگری تبارک و تعالی پیغمبر علی السلامنگ اِکِنجِی اُورِن بٰثٰرننگ وُجودندا طبدرٰن یٰغدٰی لری شُو. هر کم شُو یٰغدٰی لری اُوذِنا اُلگو ادنب، شو غِلِق لر بلن بَذَنثا خصلت فَارُوقِیَّة بلن مُتَّصِف بُولِب اُولی بخت غا اُولٰشٰن آدم در.
اِکِنجی اُورِن بٰثٰرِنگ اِلکِی یٰغدٰیی، اسلام شَرِیعَتندا بُیرِق بُولن ایش لری خلق لرغا اَدِنْگ دیب بُیرمٰق دِر، شریعتنگ بُیرِق لری دا دُورد تُیثلِی در، بِرِنجِثِی فرض بُولٰن بُیرِق، اِکِنجِثِی واجِب بُولٰن بیرق، اُچِنجثی سُنَّت بُولٰن بیرق، دُوردِنجِثِی مُستَحَب بُولٰن بُیرِق، المدام آرمانی یَادٰمٰانِی شُو بُیرِق لٰرِی خَلق لٰرغا آیدب دُورمٰق لِق اِکِنجِی اُورِن بٰثٰرغَا طَبِیعَت بُولِب آیلٰنٰن یٰغدٰی در. طنگری تبارک و تعالی ننگ شو دستورنی حقیقتاً یرنا یترگن کشی در: «وأمُرْ بالمَعرُوفِ» (17/لقمان) ترجمه: ای بندام ثن شریعت دا ثُویْنِکْلی بُولٰن ایش لر بِلَن خلق لرغا بُیرق بَر.
اِکِنجِی اُورِن بٰثٰرننگ اِکِنجِی یٰغدٰیی شریعت دا ادملی دال اِیش لردن آدم لری غَیطرمٰق در. شریعتدا ادملی دال ایش لر اِکِی تُیثلِی دِر، بِرِنجِثِی حَرام بُولٰن اِیش لر در، اِکِنجِثِی مَکرُوه بُولٰن اِیش لَر در. اِنهَا شُو ایش لردن خلق لری غَیطرب دُورمٰق لق اِکِنجِی اورِن بٰثٰرننگ وجودنا طبیعت بولب ثنگن یٰغدٰی در، طنگری تبارک و تعالی ننگ شو بیرق نی بطورِ اَحسَن یرنا یترگن کشی در. «وَانْهَ عَنِ المُنکَرِ» (17/لقمان) ترجمه: ای بندام ثن شریعت دا، اَربَد ایش لردن خلق لٰری غَیطَرغِل.
اکنجی اُورِن بٰثٰرننگ اُچنجی یٰغدٰیی اُوذِنَا بُیرِق بُولٰن ایش لردا غِل غِیشَردْمَانی غایم دُورمٰق و دُوغرِی اِیشلَمَک، مَشروع بُولٰن دُورد بُیرق بطور اَحسَن یرنا یَدمَک، مُنکَر بُولٰن اکی ایش دن کامل چَکِلْمَک در. اِنهَا اِکِنجی اُورِن بٰثٰرننگ ذاتِندا طبِیعت بُولب آیلٰنٰن یٰغدٰی لر در.
بو اُورِن بٰثٰر طنگری تبارک و تعالی ننگ شُو فرمان نی دوغری صُورَت دا یَرنا یَتِرگُوجِی در: «فَأَقِمْ وَجْهَکَ لِلدِّینِ حَنِیْفاً» (30/روم) ترجمه: ای بندام ثَن کُلِّیَاتِ وُجُودِنگنِی اِسلامنگ یُولِندَا غُوی بَاطل دن آیِرلِب حق غا غَرشِی یُذلَنَن یٰغدٰیِنگ دَا.
انها شُو یٰغدٰی لر اکنجی اُورِن بٰثٰر اُچن بُولن یٰغدٰی لر در، اگر ثن دا شُو یٰغدٰی لری اُوذِنگ دا طَبْدِرِب، شُو غِلِق لٰر بِلَن بَذَنَاثٰنگ، خِصَالِ فَارُوقِیَّة بِلَن مُتَّصِف بُولن آدمثِنگ اُولٰقَان بخت غا اُولٰشِب سَعَادَت دَارَین گا اَیَا بُولٰرثنگ. رَزَقَنَاالله.
خِصَالُ ذِی النُّورَیْنِیّة
«قَالَ عُثمَانُ ذُوالنُّورَیْنِ رَضِی اللهُ عَنهُ و أنا یَا رَسُولَ اللهِ حُبِّبَ إلَیَّ مِنَ الدُّنْیَا ثَلاثٌ: إشْبَاعُ الجَائِعِ و إرْوَاءُ الظَّمْآنِ و کِسْوَةُ العَارِی». ترجمه: حضرت عثمان ذی النورین رضی الله عنه پیغمبر علیه السلام دن، مٰنگا اُچ زَادنِی ثُویْدِرِلدِی دِیگن ثُوذنِی اشدن زمانندا آیدِّی: ای الله تعالی ننگ اِیلچِثِی، مٰنگادا شُو دنیاداکِی بُولیان یٰغدٰی لٰردٰن اُچ زادنی ثُویْدِرِلدِی. آجِی دُویِرمٰق، تشنه نِی غَاندٰرمٰق، یٰلٰنگاج نِی دُونٰمٰق.
اِنها طنگری تبارک و تعالی پیغمبر علیه السلام ننگ اُچِنجِی اُورِن بٰثٰرننگ وُجُودِندا دُورَدْگَن یٰغدٰی لٰری، شُول یٰغدٰی لرنگ بِرِنجِثِی آجِی دُویِرمٰق در. شریعت اسلام دا اِنکِی اُولٰقَان عبادت ننگ بیری در چُونکی آجِی دُویِرمٰق سَخِی لِقدٰن دِر، سَخِی لِقدا خُدَای تَعالی نِنگ صفتی در، خُدای تعالی نِی رَاضِی ادجک عَمَل در.
حضرت مخدوم غلی عارف فرمایش ادیار: «بر آجِی دُویِرمٰق حَج دِر یٰرٰن لٰر» و حضرت رسول اکرم صلی الله تعالی علیه و سلم دن شو حدیث شریف روایت بولب در: «مَنْ أطْعَمَ مُسْلِماً جَائِعاً أطْعَمَهُ اللهُ مِنْ ثِمَارِ الجَنَّةِ» ترجمه: هٰیثی بر آدم بر آچ مُسِلمَانِی نٰهٰرلاب غَرِن نِی دُویِرثَا، طنگری تبارک و تعالی شول آدم نی اُچمَاخ ننگ اِیمِش لرندن اِیدِرِب دُویْرٰر. ینا بر صحیح حدیث دا گلب در: «أفْضَلُ الصَّدَقَةِ أنْ تُشْبِعَ کَبِداً جَائِعاً» ترجمه: خدا یُولِی ننگ اِنکِی غَوثِی، بِر مُسِلمَاننگ آجِغِب دُورٰن غَرِن نِی دُویِرمٰق دِر.
الله تعالی ننگ اُوچِلنجی اُورِن بٰثٰرننگ وُجُودِندا دُورَدَن یٰغدٰی لٰرنِنگ اِکِنجی یٰغدٰیی تشنه نی غَاندٰرمٰق در، یعنی ثُوثَاب، تَابثِرَاب دُورٰن آدم غا ثُو اِچِرِب غَاندرمٰق دِر، بُو عَمَلِنگ دا دَرَجَه ثِی بَتَر یُوقٰرِی و ثَوَابِی دا بَتَر کَان دِر.
پیغمبر اکرم صلی الله علیه و سلم فرمایش ادیار: «مَنْ سَقَی مُسلِماً عَلَی ظَمَأٍ سَقَاهُ اللهُ مِنَ الرَّحِیقِ المَختُومِ» ترجمه: هٰیثِی بِر آدم ثُوثاب و تَابثِرَاب دُورٰن، مُسِلمان دُوغَن نا ثُو بَرِب، شُونِی ثودٰن غَاندٰرثا، طنگری تبارک و تعالی شُول آدم نی، اُچمَاخ ننگ آغذِی پُلُملِی مَخصُوص شَرَابِندٰن اِچِرِبْ غَاندٰرٰر، بث ثُوثَانِی غَاندٰرمٰغِنگ شُو هِیل لی دَرَجَه ثی بار دِر.
طنگری تبارک و تعالی ننگ اُچِنجی اُورن بٰثٰرنِنگ ذَاتِندا خَلق ادن یٰغدٰی لرنِنگ اُچِلَنجِثِی یٰلانگاج نی دُونٰمٰق در. بُو یٰغدٰی آنگِربٰش رَحِمْلِی بُولمٰق در، یَلانگاج نِی دُونَاب اَگِن اَشِک برمک نهایت سَخَاوت دِر. مُسِلمَان دُوغَانِنگا اُولی کُمَک برمک در. بُو یٰغدٰی الله تعالی ننگ رِضَایَتِنی جَلب ادیان یٰغدٰی در.
پیغمبر اَکرَم صلی الله تعالی عَلَیهِ و سَلَّم فرمایش ادب آیدب در: «مَنْ کَسَا مُؤمِناً عَارِیاً کَسَاهُ اللهُ مِنْ خُضَرِ الجَنَّةِ وإِسْتَبْرَقِهَا» ترجمه: هٰیثِی بر آدم، بِر یٰلٰنگاج مُسِلمَان دُوغٰنِنَا دُون بَرِب گَیدِرثَا، طَنگرِی تَبارَک و تَعالی شُول آدم غا جَنَّت نِنگ یاشِل یُفَک دَن دُوقِلٰن آنگِربٰش قِیمَت بَهَا دُون لٰرِندٰن گَیدِرَر.
بَث حُرمتلی دُوغَن اُچِنجِی اُورن بٰثٰرنِنگ یٰغدٰی لٰرِی، آجِی دُویِرمٰق، تشنه نی غاندٰرمٰق، یَلانگاچ نِی دُونٰمٰق، اگر ثن شُو یٰغدٰی لٰر بِلَن اُوذِنگ نی بذاغٰثٰنگ ثندا هم خِصَالُ ذِی النُّورَیْنِیّه طَفِلِب آنگربش بخت غا اُولٰشٰن و اُولٰقان سَعَادَت غا اَیَا بُولن آدم دِرثِنگ و خاص اُمَّت لٰردٰن دِرثِنگ. رزقنا الله.
خِصَالُ مُرتَضَوِیَّة
«قَالَ عَلِیٌّ المُرتَضیٰ رَضِیَ اللهُ عَنهُ: و أنَا یا رَسُولَ اللهِ حُبِّبَ إلَیَّ مِنَ الدُّنْیَا ثَلاثٌ، الصَّوْمُ فِی الصَّیْفِ و إقْرَاءُ الضَّیْفِ، و الضَّرْبُ بَیْنَ یَدَیْک بِالسَّیْفِ». ترجمه: حضرت عَلیُّ المُرتَضی رَضِی اللهُ عَنهُ پیغمبر علیه السَّلام دٰن مٰنگا اُچ زَادنِی ثُویدِرِلْدِی دیگن ثُوذِنِی اشدن زمانندا آیدِّی: ای الله تعالی ننگ اِیلچِثِی مٰنگادا شُو دنیاداکی بُولیان یٰغدٰی لٰردن اُچ زَادنِی ثُویْدِرِلْدِی: تُومثِنگ گُن لرندا رُوزه تُودمٰق و مِهمَان غا ثِیلٰغ ادمک، ثننگ اَوِنگدا دُشمَان لٰرنگ نی قلیچ بلن چٰبمٰق.
انها طنگری تبارک و تعالی پیغمبر علیه السلامنگ دُوردِنجِی اُورِن بٰثٰرننگ وُجُودِندَا دُورَدْگَن یٰغدٰی لٰری. شُول یٰغدٰی لٰرنگ اِلکِثِی تُومثِنگ غِذغِن گُن لرندا آغذِنگ آرازَا بُولمٰق در. آرازا تُودمٰق لِغِنگ حَقِندا صحیح حدیث روایت بُولِب گَلِب در: «الصَّوْمُ جُنَّةٌ یَسْتَجِنُّ بِهَا العَبْدُ مِنَ النَّارِ» ترجمه: آرازا تُودمٰق لق آدمِی ننگ ثٰقْلٰوی دِر، آرَازَا تُودیَان بَندا، آرازا تُودمٰق بلن اُوذنی دَوزَخ ننگ اُودنا دُشمَک دن ثٰقلار. اِلایتَا تُومْثِنگ غَتِی تَابثِرَدیَان اِثِّی لٰرِندا آرَازَا تُودمٰق بتر ثَواب در.
دُوردنجی اُورن بٰثٰرِنگ وُجُودِندا طَبدِرلٰن یٰغدٰی لٰرنگ اِکِلَنجِثِی مِهمَان گلن دا گُلَر یُذ بلن غرشا آلِب بگنمک در، چُونکِی مِهمَان نَوازِی دا، کوب ثواب لر بار در، کُوب گُناه لرگا کفَّارت بولر. حضرت رسول اکرم صلی الله تعالی علیه و سَلَّم فرمایش ادیار: «الضَّیْفُ یَأتِی بِرِزْقِهِ و یَرْتَحِلُ بِذُنُوبِ القَوْمِ یُمَحِّصُ عَنْهُم ذُنُوْبَهُمْ» ترجمه: گَلَن مِهمَان اُوذ اِرِثْغٰلِی بِلَن گَلَر مِهمَان، یرنا، مِهمَان جَای دَا یاشٰیَان تُوپٰرلٰرِنگ بارِثی نِنگ گُنَاه لرنی اَکِدَر، اُول تُوپٰرلرنگ بارِثی گُنَاه لرندن آرٰثَّا بُولِب غَالٰرلٰر.
اُونگا گُورَا مِهمَان ثُویَرِلک انسان غا آنگر بٰش عِزَّت در، نَهَایَت اِفتِخَار دِر، اُولٰقَان سَخِی لِقدِر، اِکِی جَهَانِنگ آبرای در.
دُوردِلنجی اُورِن بٰثٰرنِنگ ذَاتِندا طَبْع بُولٰن یٰغدٰی لٰرِنگ اُچِلَنجِثِی پیغمبر علیه السلامنگ حُضُورندا اُونِنگ دُشمَان لٰرنِی سَرکُوب اَدمَکدر. اگر ثَن دا، پیغمبر علیه السلامنگ اوُرنِن دَا اُوتِرِب مُرَوِّج دِین بُولٰن عَالِم لٰرِنگ اِیذِنَا دُشِب شُولٰرِنگ فَدَاکَارِی بُولثٰنگ، شُولٰرِنگ دُشمَان لَرِی بِلَن مُبَارِزَه ادب شُولٰرِی سَرکُوب ادیان بُولثٰنگ، ثَن دا هَم حضرت عَلِی کَرَّمَ اللهُ وجهه ننگ یٰغدٰی لٰرِی طَفِلْدِغِی در، اُولَقان بَخِت غا اَیَا بُولدِغِنگ در.
حضرت رَسُول اَکرَم صلَّی الله تعالی عَلَیه و سَلَّم اُوذ صحیح حَدِیثِندا فَرمَایِش ادب در: «مَنْ أحَبَّ عَلِیّاً فَقَدْ أحَبَّنِی و مَنْ أبْغَضَ عَلِیّاً فَقَدْ أبْغَضَنِی». ترجمه: هٰیثِی بِر آدم دوُردِلَنجِی اُورِن بٰثٰر بُولٰن حضرت عَلِی کَرَّمَ اللهُ وَجهَهُ نِی ثُویثَا، بَث شُول آدم منی ثُویدی، هٰیثِی بِر آدم شُول حضرَت نِی یِگرَنثا، بَث شُول آدم منی یِگرَندِی.
حاصل کَلَام دُوردِلَنجی اُورِن بٰثٰردا بُولغٰن اُچْ غِلِق حضرت رُسولِنگ اُوذ اِثلَگِی در و هم دا خدای تعالی ننگ اِثلَگِی در، هٰیثِی بِر آدم شُو اُچ غِلِق لر بلن بذنثا شول آدم خِصَال مُرتَضَوِیَّه بِلَن مُتَّصِف بُولب بیک بخت غا اَیَا بُولٰن آدم دِر. رزقنا الله
خِصَالُ إلهِیَّة
خِصَالُ اِلهِیَّه دِیَّانِی ای «الخِصَالُ المَرْضِیَّةُ عِنْدَ اللهِ تَعالی» دِیدِگِی در یعنی طنگری تبارک و تعالی ننگ یانندا اُوذِندَن راضِی بُولنٰن غِلِق حضرت رسول اکرم صَلَّی الله تعالی عَلَیه و سلَّم، حَنَّانُ مَنَّان بُولغن بیک طنگری، اُوذ بنده لرننگ غِلِق لٰرِندٰن اُچ غِلِق نِی ثُویَّان لِگنِی شُو صَحِیح حَدِیث دا، ثُویِب آیِدیار: «ثَلَاثَةٌ مِنْ مَکَارِمِ الأخْلَاقِ عِنْدَ اللهِ، أنْ تَعْفُوَ عَمَّنْ ظَلَمَکَ و تُعْطِیَ مَنْ حَرَمَکَ و تَصِلَ مَنْ قَطَعَکَ». ترجمه: طنگری تبارک و تعالی اُوذ بنده لرننگ غِلِق لٰرِندن اُچ غِلِق نِی ثُویَّان در، مَظلُومِنگ ظَالِم دٰن حَقِنِی گَچمَگِی، اُوذ دِلَگنِی بِتِرمدک کِشِی نِنگ دلگنی بِتِرمگی، اُوذِندَن بِیزَار بُولٰن غَرِندٰش لٰرنَا بٰرِب غٰدنٰشمٰغِی.
اِنها شُو اُچ ننگ اِلکِثِی خَلقِنگ ثٰنگا ادن یٰمٰنلِق نِی بٰغِشلٰمٰق. بُو یٰغدٰی آنگِربش غَوی غِلِق دِر. بِر گُن حضرت رَسُول اکرم صلَّی الله تعالی علیه و سلَّم، صَحَابَه لردن ثُورٰدِی اَبُو ضَمْضَمْ یَالِی بُولجق کِشِی یُوقمِی؟ صَحَابَه لر آیِدِّی لر یا رَسُول الله اَبُو ضَمْضَمْ کِم بُولیار؟ شُوندا پیغمبر علیه السلام شو حدیث نی فرمایش ادّی: «رَجُلٌ فِیْمَنْ کَانَ قَبْلَکُمْ کَان إذَا أصْبَحَ قَالَ: اَللّهُمَّ إنِّی جَعَلْتُ عِرْضِی لِمَنْ شَتَمَنِی». ترجمه: اَبُو ضَمضَم دِیَّان لری گچن اُمَّت لردا بُولن بِر آدٰمدی. اُول هر وقت اُثتنَا دٰنگ آتِرٰنْدَا آیدٰردِی ای بار خُدَایَا من اُوذ آبِرایم نِی مٰنگا ثاوِب وُرِبْ منی هُورلان آدم اُچِن صَدَقَه ادیان دِیب. شُول اُچ یٰغدٰی نِنگ اِکِلَنجِثی اُوذِی بَرمَدِک آدم غا بَرمَک در. حضرت رسول اکرم صلَّی الله تعالی علیه و سلَّم اُوذِی ننگ صَحیح حَدِیثِندا ثُویِب آیِدیار: «الیَدُ العُلْیَا خَیْرٌ مِنَ الیَدِ السُّفْلَیٰ». ترجمه: اُثَّمْ بُولب بَریان ال، برمانی اتگ دُشب آلیَان الدن یُوقَردَا دِر. شُول اُچ یٰغدٰی ننگ اُچِلَنجثی، گلمیان غَرندٰش لرنا اُوذی بٰرمٰق دِر. بُو یٰغدٰی نِی یَرنا یَتِرمک لِگا صِلَةُ رَحِمْ دِیَّارلٰر. صِلَةُ رَحْمِنگ حَقِندا پیغمبر علیه السلام دٰن شُو حدیث شریف روایت بولب در: «صِلَةُ الرَّحِمِ تَزِیْدُ فِی العُمْر» ترجمه: غَرندٰش لٰر بلن غَوِی گُورِنْشِبْ غٰدْنٰشْمَاق دُنیا یَاشٰیْشِنْدا عُمِرنی اُوذٰقْلٰشْدِرٰر.
الحاصل ای دُوری عَقلِنگ و زِیرک فَهمِنگ اَیَثی بُولغن خوش بخت عاقل یِگت اگر ثَن حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و سلم دا بولغٰن اُچ یٰغدٰی لر بِلَن بَذَنَنْ بُولثٰنگ و حضرت ابوبکر صِدِّیق رَضِیَ الله عنه دَا بُولغن اُچ غِلِق لَر بِلَن غِلِق لٰنٰن بُولثٰنگ و حضرت عُمَر فاروق رَضِیَ الله عنه دا بُولغن اُچ غِلِق لر بلن زِینت لَنَن بُولثٰنگ و حضرت عُثمان ذِی النُّورین رَضِیَ الله عنه دا بُولغن اُچ غِلِق بلن صِفت لٰنٰن بُولثٰنگ و حضرت عَلی المُرتضیٰ رضی الله عنه دا بُولغٰن اُچ غِلِق لر دٰن عِبرت آلن بُولثنگ و طنگری تَبَارک و تعالی ننگ بَنده ثِندن ثُویَّان غِلِق لَرِی بِلن اُلگُو لنن بولثٰنگ برک الله ثنده خِصَالُ نَبَویَّة و خِصالُ صدِّیقِیَّة و خِصال فاروقیَّة و خصال ذِی النُّورینِیَّة و خصال مُرتَضَویَّة و خصال اِلٰهیَّة، شُو اون ثَکِّذ یٰغدٰی لٰرغا اَیا بُولب اِکِی جَهَان بَخْتِنی ال گا گترن و دیدارِ خُداغا مُشَرَّف بُولٰن آدم دِرثنگ. رزقنا الله.
سبحان ربک رب العزة عما یصفون و سلام علی المرسلین و الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا محمد و علی آله و صحبه أجمعین.
تمت و لله الحمد
16/4/1403 هجری شمسی مطابق 29 ذی الحجة