کتاب: کشف اللبس عن الشبهات الخمس
کشف اللبس عن الشبهات الخمس
تألیف: استاد محترم عبدالرحمن آخوند تنگلی حفظه الله
زبان: ترکمانی
موضوع: ردیه شبهات
قطع: رقعی
ناشر: تنعیم
پیرامون کتاب: از دیرباز منهج فقهی اهل سنت ترکمن صحرا از منهج بخارا و خیوه سرچشمه گرفته و مطابق با آن که آمیختگی فرهنگ و مذهب در آن دیده میشود حرکت کرده اما با گذشت زمان و ورود مناهج وارداتی ضال و مضل، بعضا طعن ها و شبهه افکنی هایی برای اعمالی که از دیرباز بین اهل سنت ترکمن صحرا رواج بوده وارد شده و این امر باعث گسستگی و دو دستگی بین اقوام شده و شکوه و ابهت این اعمال را زیر سوال بردند. از این رو استاد تنگلی حفظه الله با روشنفکری و روشنگری خود به پنج شبهه ای که این گروه وارد میکنند جواب میدهند. این کتاب در اواسط دهه هفتاد هجری شمسی نگارش شده و تابستان 1403 هجری شمسی به چاپ رسید. این نسخه مطابق با همان نسخه چاپی بوده و به صورت پی دی اف و حجم 345 کیلوبایت در اختیار شما عزیزان قرار میگیرد.
دانلود کتاب: کشف اللبس عن الشبهات الخمس
فهرست
بسم الله الرحمن الرحیم
مقدمة:
الحمدلله الَّذی هَدَانَا لِلصّراطِ المُسْتَقِّیْمِ الصَّوَابْ وَ عَلَّمَنَا الحِکْمَةَ وَ فَصْلَ الخِطَابْ و أرْسَلَ إلَیْنَا خَیْرَ خَلْقِهِ و أفْضَلَ أُولِی الألْبَابْ سَیِّدَنَا مُحَمَّداً شَفِیْعَ العُصَاةِ یَوْمَ الحِسَابْ و الصَّلاةُ وَ السَّلامُ علیه و عَلی آلِهِ وَ أصْحَابِهِ وَ أتْباعِهِ مِنَ الشُّیُوخِ و الشَّبَاَبْ.
اما بعد:
حرمتلی عزیز مسلمان دوغن لر بلنگ و آگاه بولنگ پاکستان مملکتی ننگ کویته دیگن شهرندا یاشیان «جامعة الٰهیة» ننگ ناظمی بولغن قاری دوغنمذ حافظ خلیل الله بخاری مخدوم غا غیر مقلدلر طرفندن باش اشکال یتشدرلب مونگا شبه لر اوقلٰنب در شول حرمتلی دوغنمذ بذگا نامه یٰذب شولرنگ اشکال لرنی دفع ادب شبه لرنی آچمٰق لرنی بذدن اثلاب در.
اونگا گورا بو حقیر شول عزیزنگ اثلگنی بترمک اچن قلم ننگ جلونی کاغذلر میداننا گوبرب شو «کَشْفُ اللَّبسْ عَنِ الشُّبُهَاتِ الخَمسْ» آدندا بولغن رساله نی یذب اول ثویگلی ننگ حضورنا گوندردی بلکم قبول ادثن.
اولقی شبهة: مولد اوقلندا ذکر ولادت گلن دا یوقری غلب ال غوشرب صلوات آیدمق بدعت در آیت دن و حدیث دن دلیل یوقدر.
بوشبهه ننگ جوابندا آیدر بولثق هر نارثا دن اوّل بدعت ننگ معناثی بلمک گرک در.
بدعت ننگ شرعی معناثی شودر: الزِّیَادَةُ فِی الدِّیْنِ أو النُّقصَانُ مِنْهُ بَعْدَ الصَّحَابَةِ بِغَیْرِ إذْنِ الشَّارِعِ لا قَوْلاً و لا فَعْلاً و لا صَرِیْحاً و لا إشَارَةً[1] یعنی بدعت دیانی: دین دا بر نارثانی آرتدرمق در یا دین دن بر نارثانی کملدمک در شریعت ایاثندن اذن بولمانی، نا ثوذ بلن اذن بار، نا عمل بلن اذن بار، نا آشکار آیدمق بلن اذن بار، نا اشارت ادمک بلن اذن بار.
شو تعریف دن بلی بولیار صحابه لر وقتنداقی طفلن ایش لر بدعت دال دگی و ینا بلی بولیار آیت ننگ یا حدیث ننگ دلالت ادیان یا اشارت ادیان ایش لرنی ادمک لک بدعت دال دگی. بذنگ حنفی مذهبمذدا قرار برلن اصل لردن در: حُکْمُ المُطْلَقِ أنْ یُجْرَی عَلَی إطلَاقِهِ کَمَا أنَّ المُقَیَّدَ عَلی تَقْیِیْدِهِ[2] یعنی مطلق بولغن آیت ننگ یا حدیث ننگ حکمی اوذ مطلق لغنا یوردمک در گویا مقید بولغن آیت نی یا حدیث نی شول قید ادلشنا گورا یوردلشی یالی.
شو اصل دن بلی بولیار مسلمان لرنگ ادیان ایش لرننگ هر بیری نص لر اطلاقی ننگ تحتنا داخل بولثا شول ایش مشروع در منهی دال در. طنگری تبارک و تعالی پیغمبر علیه السلامنگ عظمتنی دشندرمک اچن آیدیار: و مَآ أرْسَلْنَاکَ إلَّا رَحْمَةً لِّلْعَالَمِیْنَ[3] یعنی محمد علیه السلام بذ ثنی ایبرمدک مگر ایبردگ ثن جمیع عالم لرغا رحمت بولمغنگ جهتلی. رحمت معناثی شیلا: الرحْمَةُ هِیَ إرادةُ إیْصالِ الخَیْر[4] یعنی رحمت دیانی خیر یتشدرمک لگنی اراده ادمک در. بو آیت نی تأیید ادیان صحیح حدیث بار در: إنَّما أنَا رَحْمَةٌ مُهْدَاةٌ[5] یعنی من الله تعالی ننگ عالم لرغا بغشلان رحمتی درن. اوننگ اچن طنگری تبارک و تعالی بذلرگا بیرق بریار: قُلْ بِفَضْلِ اللهِ و بِرَحْمَتِهِ فَبِذلِکَ فَلْیَفْرَحُوا[6] یعنی ثن الله تعالی ننگ فضلنی و رحمتنی آدم لرغا آید اولر شول فضل و رحمت غا بگن ثن لر و شونگا خوشحال بولثن لر. رحمت ننگ انگکی اولقانی پیغمبر علیه السلام در.
بگنمک مطلق در شول آیدلن اصل غا گورا هر یغدی بلن بگن ثن شو آیت ننگ تحتنا داخل بولر پیغمبر علیه السلام اچن صلوات لر آیدثادا بگندگی بولیار و شوننگ اچن طوی تودثادا بگندگی بولیار و شونگا مولد اوقدثادا بگندگی بولیار و شوننگ دنیا گلن وقتنی یادلاب یوقری تورب اکی ال نی غوشرب تعظیم ادثادا بگندگی بولیار.
طنگری تبارک و تعالی اوذ مقدس کلامندا آیدب در: و مَنْ یُعَظِّمْ شَعَائِرَ اللهِ فَإنَّهَا مِنْ تَقْوَی القُلُوبِ[7] یعنی هیثی بر آدم الله تعالی ننگ بلگی لری و علامت لری بولغن نارثالری تعظیم ادثا هوکمان شول تعظیم اولرنگ یرک لرننگ تقوا لغندن در.
صفا و مروه و حرم شریف گا ثرلن دیالر، طنگری تبارک و تعالی دن بلگی و علامت لر بولب شولری تعظیم ادمک تقوالق دن بولیان بولثا، شریعت چشمه ثی و دنیا و آخرت ننگ چِرٰثی و طنگری تبارک و تعالی ننگ لَوْلَاکَ لَمَا خَلَقْتُ الأفْلَاکَ[8] دیگن تورثی یعنی ای محمد علیه السلام ثن بولمٰثٰدنگ من هرگیذ فلک لری یٰرٰدمٰذدم دیگن دوستنا تعظیم ادمک آنگربٰش تقوالق دن در.
اوننگ اچن مفسر کبیر حضرت اسماعیل حقی آیدب در: مِنْ تَعْظِیْمِهِ عَمَلُ المَوْلِدِ[9] یعنی پیغمبر اکرم صلی الله تعالی علیه و سلم نی تعظیم ادمک دن در مولد مراسم نی برجای ادمک.
حضرت امام مالک رحمة الله علیه پیغمبر علیه السلام دن گرّنگ برجک بولثا وضو آلب اندام لرنا عطر چلب یغشی دون لری گیب اوندن ثوگرا گرّنگ بررمش. حضرت امام مالک دن ثوراب درلر ای امام ناما اچن بو ایش لری ادیانگ؟ شوندا شو گفی آیدب در: إنِّیْ لَأسْتَحیِ مِنْ رَسُولِ اللهِ صَلَّی اللهُ عَلَیْهِ و سَلَّمَ أُحَدِّثُ وَ أنَا غَیْرُ مُتَجَمِّلٍ و عَلی غَیْرِ طَهَارَةٍ[10] یعنی من هوکمان حضرت رسول اکرم صلی الله تعالی علیه و سلم دن اوطنیارن شوندن گرّنگ ادب دا اوذم گا زینت برمانی و وضوء آلمانی بی تفاوت بولمق لغا.
انها حضرت امام مالک ننگ شو فرمایشندن بلی بولیار، آوٰدٰن لباس لر گیب، عطرلر چٰلب، پیغمبر علیه السلام غا تعظیم ادمک دوغری بولثا، دک دورب، ال غوشرب، صلوات لر آیدب تعظیم ادمک دوغری بولمٰجٰق می؟ عقلّی آدم لرنگ هیچ بیری اوننگ دوغرلغی ننگ حقندا شک گا دشمذ.
حتی حضرت العلامة الشیخ عبدالرحمن الصفوری بوحق دا شو هیل لی آیدب در: والَّذِیْ أرْسَلَهُ رَحْمَةً لِلْعَالَمِیْنَ لَوِ اسْتَطَعْتُ القِیَامَ عَلی رَأسِیْ لَفَعَلْتُ أبْتَغِیْ بِذلِکَ الزُّلْفی عِنْدَاللهِ عَزَّوَجَلَّ[11] یعنی اول طوری طنگری که پیغمبر علیه السلام نی جمیع عالم لرغا رحمت ادب ایبربدی شوننگ بلن آنط اچیارن اگر من بٰشٰرثٰدم کلام نی یرگا غویب و آیق لرمی آسمان غا ادب تعظیم ادمک لگی هوکمان ادردم شوننگ بلن اولی بولغن گیشلی بولغن بیک طنگری غا یقین بولمق لغی اثلاردم.
و حضرت امام علامة علی بن برهان الدین الحلبی آیدب در: و قَدْ وُجِدَ القِیَامُ عِنْدَ ذِکْرِ إسْمِهِ صَلَّی اللهِ عَلَیْهِ و سَلَّمْ مِنْ عَالِمِ الأُمَّةِ و مُقْتَدَی الأئِمَّةِ دِیْناً و وَرْعاً الإمَامِ تَقِیِّ الدِّیْنَ السَّبکِی و تَابَعَهُ عَلی ذلِکَ مَشَایِخُ الإسْلَامِ فِیْ عَصْرِهِ[12] یعنی تحقیق حضرت رسول اکرم صلی الله تعالی علیه و سلم ننگ آدی توتلندا تورمٰق لق طفلدی بو امت محمدیه ننگ انگکی بیک عالمندن و دین دا پرهیزکارلک دا اوذی ننگ ایذنا دشلیان دن اول کشی تقی الدین سبکی در، پیغمبرعلیه السلامنگ آدی اشدلن دا تورمقلق دا شوننگ زماننداکی علماء لرنگ بارچاثی شوننگ ایذنا دشدی لر، یعنی تعظیم جهتلی تورمٰقلغی یول ادب غویدی لر.
و حضرت امام البرزنجی آیدب در: و قَدْ اسْتَحْسَنَ القِیَامَ عِنْدَ ذِکْرِ مَوْلِدِهِ الشَّرِیفِ أئِمَّةٌ ذَوُوْ رِوَایَةٍ و رَوِیَّةٍ، فَطُوْبیٰ لِمَنْ کَانَ تَعْظِیْمُهُ صلی الله علیه و سلم غَایَةَ مَرَامِه و مَرْمَاهُ[13] یعنی تحقیق پیغمبر علیه السلامنگ دوغن زمان نی آیدلن دا یوقری غلمٰق لغی غوی گوردی علم و عقل ایالری، بث بوشلق بولثن اول کشی گا که اوننگ پیغمبر علیه السلامی تعظیم ادمگی آنگربٰش اثلگی و هدفی بولبدی.
حضرت علامة ابو زکریا یحیی صرصری پیغمبر علیه السلامنگ تعظیمی اچن شو بیت نی آیدب در:
| قَلِیلٌ لِمَدْحِ المُصْطَفیٰ الخَطُّ بِالذَّهَبْ | ||
| عَلی وَرِقٍ مِنْ خَطِّ أحْسَنَ مِنْ کَتَبْ | ||
| و أنْ تَنْهَضَ الأشْرَافُ عِنْدَ سِمَاعِهِ | ||
| قِیَاماً صُفُوفاً أوْجُثِیًّا عَلَی الرُّکَبْ[14] | ||
یعنی پیغمبر علیه السلامنگ توصیفنی و اوگی ثنی زرنگ خطّاط لر و اوکدا کاتب لر غذل بلن کمش ننگ یذنا یٰذمٰق لغی هم آذ در و اولی مقام لی آدم لر و آبرایلی کشی لر پیغمبر علیه السلامنگ توصیفنی اشدن لرندا صف صف بولب دک دورمٰق لری یا دیذٰنٰقلٰشب اوترمق لری دا آذ در.
و حضرت علامه احمد بن زینی دحلان آیدب در: و مِنْ تَعْظِیْمِهِ صَلَّی اللهُ عَلَیْهِ و سَلَّمْ الفَرْحُ بِلَیْلَةِ وِلَادَتِهِ و قِرَائَةُ المَوْلِدِ وَ القِیَامُ عِنْدَ ذِکْرِ وِلَادَتِهِ صَلَّی اللهُ عَلَیْهِ و سَلَّمْ و إطْعَامُ الطَّعَامِ وَ غَیْرُ ذٰلِکَ مِمَّا یَعْتَادُ النَّاسُ فَعْلَهُ مِنْ أنْوَاعِ البَرِّ فَإنَّ ذٰلِکَ کُلَّهُ مِنْ تَعْظِیْمِهِ صَلَّی اللهُ عَلَیْهِ و سَلَّمْ[15] یعنی پیغمبر علیه السلام نی تعظیم لاب اولٰلدمٰق دٰن در شوننگ دوغن گیجاثنا بگنمک و مولدنی اوقیمٰق و شوننگ انادن بولن یٰغدی نی اشدن دا آیٰق اُثتنا غٰلِبْ دک دورمٰق و طعام برمک و غیری احسان قلمٰق آدم لرنگ شو زماندا مراسم مولددا ادیان تیثلی تیثلی حسنات لری شولرنگ بارثی پیغمبر علیه السلام غا تعظیم ادمکدن در. انصاف دن ایثی بار آدم غا شو آیدلن دلیل لر کافی در.
اکلنجی شبهة: جماعتلی اوقلن نمازنگ ایذندن دعاء ادمک و سنت لرنگ ایذندن دعاء ادمک بدعت در آیت دن یا حدیث دن دلیل یوق در.
بو شبهه ننگ جوابندا آیدر بولثق، دعاء ادمک حقدا گلن نص لر مطلق در. مثلا طنگری تبارک و تعالی ننگ: اُدْعُوْنِیْ اَسْتَجِبْ لَکُمْ[16] یعنی ثذ من دن دلانگ من ثذنگ اثلک لرنگذی برین، دیگن کلامی. و ینا طنگری تبارک و تعالی ننگ: و لِلهِ الأسْمَآءُ الحُسْنیٰ فَادْعُوْهُ بِهَا[17] یعنی الله تعالی اچن یٰغشی آدلر بار در، شونی شول آدلر بلن دعاء ادنگ، دیگن کلامی. و ینا طنگری تبارک و تعالی ننگ: قُلِ ادْعُوا اللهَ أوِ ادْعُوا الرَّحْمٰنَ أیَّامَّا تَدْعُوْا فَلَهُ الأسْمَآءُ الحُسْنیٰ[18] یعنی ای محمد علیه السلام ثن امت لرنگا آید: الله آدی بلن دعاء ادنگ یا رحمٰن آدی بلن دعاء ادنگ هر قیثی آدی بلن دعاء ادثنگذ طنگری تعالی اچن یٰغشی آدلر بار در، دیگن کلامی.
و پیغمبر علیه السلام ننگ: اُدْعُوا اللهَ وَ أنْتُمْ مُوْقِنُوْنَ بِالإجَابَةِ[19] یعنی ثذ دعاء ادنگ الله ننگ آدی بلن ثذ شوننگ قبول بولمقلغنی هوکمان بلن یٰغدینگذدا، دیگن حدیثی. و ینا پیغمبر علیه السلامنگ: فَعَلَیْکُمْ عِبَادَ اللهُ بِالدُّعَاء[20] یعنی لازم توتنگ اوذنگذگا دعا ادمک لگنی ای الله تعالی ننگ بنده لری، دیگن حدیثی. و ینا پیغمبر علیه السلامنگ: الدُّعَاءُ مُخُّ العِبَادَةِ[21] یعنی دعاء عبادت ننگ خالصی در، دیگن حدیثی. و ینا پیغمبر علیه السلام ننگ: دُعَاءُ الأخِ لِأخِیْهِ بِظَهْرِ الغَیْبِ لایُرَدُّ[22] یعنی بر مسلمان اوذ مسلمان دوغنی اچن یوق یرندا دعاء ادمک لگی غیطرلمٰذ، دیگن حدیثی.
و بٰشغا دا شولرغا منگذش آیت لر و حدیث لر عام و مطلق در هر زمان دا و هر مکان دا و هر کیفیت دا دعاء ادمک لگا شامل در مسجد دا دعاء ادثنگ دا شول بیرق لری بتردنگ، اوی دا دعاء ادثنگ دا شول بیرق لری بتردنگ، نمازنگ اوندن دعاء ادثنگ دا شول بیرق لری بتردنگ، نمازنگ ثونگندن دعاء ادثنگ دا شول بیرق لری بتردنگ. اطلاق ننگ تحتنا گیرن هر بر عمل بدعت دال در اگر لازم بولمٰدق نارثانی لازم تودمثا. باش وقت نمازنگ ایذندا دعاء ادمگی یا قرآن اوقیمق لغی دین نی بلیان هیچ بر مسلمان اوذنا لازم بلب فرض یا واجب حساب ادیان دال در. اوننگ اچن بو ایش لرنگ هیچ بیری بدعت دال در.
طنگری تبارک و تعالی ننگ اوذی دستور برب در: فَإذَا فَرَغْتَ فَانْصَبْ و إلیٰ رَبِّکَ فَارْغَبْ[23] یعنی ای بندام نمازنگ اوقیب بولثٰنگ دعاء ادب یادا و بیک طنگرینگا پثل. مفسرلر شو آیت ننگ تفسیرندا آیدب درلر: فَإنَّ الدُّعَاءَ بَعْدَ الصَّلَاةِ مُسْتَجَابَةٌ[24] یعنی نمازدن ثونگرا ادلن دعاء قبول بولغن دعاء در.
حتی حضرت العلامة ابو الفداء اسماعیل ابن کثیر شو یردا شو هیل لی تفسیر ادب در: بَعْدَ فَرَاغِکَ مِنَ الصَّلَاةِ وَ أنْتَ جَالِسٌ[25] یعنی ثن نمازدن ثونگرا دعاء اد اوترٰن یٰغدٰینگدا.
و حضرت ابی القاسم جار الله الزمخشری[26] و حضرت ابن عباس[27] و حضرت شهاب الدین آلوسی[28] و حضرت ابی عبدالله القرطبی[29] و محمد بن علی الشوکانی[30] و حضرت ابی حیّان الاندلسی الغرناطی[31] و بولر دن بٰشغادا مفسرلر شو مذکور بولن آیت نی نمازدن ثونگرا دعاء ادمک لگا تفسیر ادب درلر. اوذندا عقل بار آدم اچن شو دلیل لر کافی در.
اچلنجی شبهه: نمازلرنگ ایذندن فقط بر کشی گا قرآن اوقدب بیلکی لردا شونی دنگلاب اوترمق لری بدعت در نص دن هیچ دلیل یوق در.
بو شبهه ننگ جوابندا آیدٰر بولثق، قرآن کریم نی اوقیمٰق حق دا گلن نص لر، گویا دعاء ننگ نص لری یالی عام و مطلق در. طنگری تبارک و تعالی ننگ: و اتْلُ مَا أُوْحِیَ إلَیْکَ مِنْ کِتَابِ رَبِّکَ[32] یعنی ثن اوذنگا وحی ادلنن کلامی اوقی اوذ پروردگارنگ کتابندن، دیگن کلامی. و ینا طنگری تبارک و تعالی ننگ: اُتْلُ مَا أُوْحِیَ إلَیْکَ مِنَ الکِتَابِ[33] یعنی ثن اوقی اوذنگا وحی ادلن کتابی، دیگن کلامی. و ینا طنگری تبارک و تعالی ننگ: و رَتِّلِ القُرْآنَ تَرْتِیْلاً[34] یعنی ثن قرآنی جایلی اوقیمٰقلغی جایلی اوقی، دیگن کلامی.
و ینا حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و سلم ننگ: اِقْرَءُوْا القُرْآنَ بِلُحُوْنِ العَرَبِ و أصْوَاتِهَا[35] یعنی ثذلر قرآنی اوقینگ عرب ننگ هنگ لری بلن و شوننگ ثث لری بلن، دیگن حدیثی. و ینا پیغمبر علیه السلامنگ: اِقْرَءُوْا القُرْآنَ و اعْمَلُوْا بِهِ[36] یعنی قرآن اوقینگ و شوننگ بلن عمل ادنگ، دیگن حدیثی. و ینا پیغمبر علیه السلامنگ: اِقْرَءُوا القُرْآنَ و ابْتَغُوْا بِهِ اللهَ تَعَالیٰ[37] یعنی قرآن اوقینگ و شوننگ بلن الله تعالی ننگ راضی چلغنی طلب ادنگ. دیگن حدیثی. و بٰشغا دا شولر غا منگذش آیت لر و حدیث لر کان در هیچ بیرلرندا زمان بلن یا مکان بلن یا بر کیفیت بلن قید یوق در.
باش وقت نمازنگ ایذندا اوقیمق لق شو اطلاق لرنگ تحتنا داخل در، هیچوقت بدعت بولمذ. نمازنگ ایذندن قرآن اوقیمٰق لغا صریح حدیث لردا باردر شولردن در پیغمبر علیه السلامنگ: اِقْرَءِ المُعَوِّذَاتِ فِیْ دُبُرِ کُلِّ صَلَاةٍ[38] یعنی ثن سوره فلق بلن سوره ناس نی هر بر نمازنگ ایذندا اوقیغل، دیگن حدیثی. و ینا پیغمبر علیه السلامنگ: مَنْ قَرَأَ آیَةَ الکُرْسِی دُبُرَ کُلِّ صَلَاةٍ لَمْ یَمْنَعْهُ مِنْ دُخُوْلِ الجَنَّةِ إلَّا المَوْتُ[39] یعنی هیثی کشی آیة الکرسی نی هر بر نمازنگ ایذندن اوقیثا شول کشی نی جنت گا گیرمک دن غیطرمذ مگر اولم، دیگن حدیثی.
و ینا پیغمبر علیه السلامنگ: مَنْ قَرَأَ آیَةَ الکُرْسِیِّ و قُلْ هُوَ اللهُ أحَدٌ دُبُرَ کُلِّ صَلَاةٍ مَکْتُوْبَةٍ لَمْ یَمْنَعْهُ مِنْ دُخُوْلِ الجَنَّةِ إلَّا المَوْتُ[40] یعنی هیثی آدم آیة الکرسی نی و قل هو الله نی هر فرض نمازنگ ایذندن اوقیثا شونی جنت گا گیرمک دن منع ادمدی مگر اولم یعنی اولدی جنت گا گیرر، دیگن حدیثی. و ینا پیغمبر علیه السلامنگ: مَنْ قَرَأَ قُلْ هُوَ اللهُ أحَدْ دُبُرَ کُلِّ صَلَاةٍ مَکْتُوْبَةٍ عَشْرَ مَرَّاتٍ أوْجَبَ اللهُ لَهُ رِضْوَانَهُ و مَغْفِرَتَهُ[41] یعنی قیثی بر کشی قل هو الله نی هر بر فرض نمازنگ ایذندن اون مرتبه اوقیثا طنگری تبارک و تعالی شوننگ اچن راضیلغنی و یٰلقٰونی واجب آیلٰندرٰر، دیگن حدیثی.
و ینا پیغمبر علیه السلامنگ: مَنْ قَرَأَ بَعْدَ الجُمُعَةِ بِفَاتِحَة الکِتَابِ و قُلْ هُوَ اللهُ أحَدْ و قُلْ أعُوْذُ بِرَبِّ الفَلَقِ و قُلْ أعُوْذُ بِرَبِّ النَّاسِ حُفِظَ مَا بَیْنَهُ و بَیْنَ الجُمُعَةِ الأُخْریٰ[42] یعنی هیثی بر آدم جمعه نمازندن ثونگرا الحمدنی و قل هو الله نی و فلق نی و ناس نی اوقیثا شول آدم نی شو جمعه بلن گلجک جمعه ننگ آرٰثنداقی بلا لردن ثٰقلٰنٰر، دیگن حدیثی. و بولردن بٰشغادا شو لرغا منگذش حدیث لر کان در شولرنگ همه ثی بلدریار باش وقت نمازنگ ایذندا قرآن اوقیمق لغنگ مستحب دغنی. شو دلائل لر بلن ناهیل لی بدعت دیجک؟
بو حدیث لردا بلّی سوره لرننگ آدی ذکر ادلمگندن، نمازنگ ایذندن اوقیمٰقدا هم شول سوره لرننگ هوکمان اوذی اوقیمٰلی، اولردن بٰشغا آیت لر اوقیثٰنگ دوغری بولمیان مقادیملی دال. قرآننگ هر بر یرندن اوقیثنگ مستحب برجای بولر. امّا اولری اوقیمٰق لقدا آرتقمٰچ فضیلت بار در.
اول حدیث لردا بلی سوره لرنگ آدی ذکر بولمٰغی گویا شو حدیث دا ذکر بولشی یالی در: إنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّی اللهُ عَلَیْهِ و سَلَّمْ قَرَأَ فِی رَکْعَتی الفَجْرِ قُلْ یَا أیُّهَا الکَافِرُوْنَ و قِل هُوَ اللهُ أحَدْ[43] یعنی تحقیق حضرت رسول اکرم صلی الله تعالی علیه و سلم ارتیرنگ اکی رکعت سنّتندا، قل یا بلن قل هو الله نی اوقیدی، اگر بو اکی سوره ننگ هیچ بیرنی اوقیمانی بٰشغا سوره لر یا بٰشغا آیت لر اوقیثٰنگ دا جائز در. نمازنگ ایذنداقی حکم دا گویا شوننگ یالی در، مذکور بولغن سوره لرغا هیچ اختصاصی یوق در.
قرآن کریمنگ هر یرندن اوقلمغی برکت در. نمازنگ ایزندن اوقلیان قرآن ننگ مشروع بولمٰغندا شک گا دشمذ مگر نادان یا تنتک شک گا دشر.
دوردلنجی شبهة: ترکمان لرنگ دٰمٰق ایب بولن لرندن ثونگرا توهیر غٰلدرمٰق لری یعنی طعام ایب بولن لرندا هنیذ ال لرنی یوماقلر و سفره لرنی یغنَماقلر دعاء ادب ثونگرا قرآن اوقیب ینا دعاء ادمک لری بدعت در دلیل شرعی دن هیچ بر سند یوق در.
بو شبهه ننگ جوابنده آیدر بولثق طنگری تبارک و تعالی اوذی ننگ مقدس کتابندا آیدب در: یَا أیُّهَا الَّذِین آمَنُوا کُلُوا مِنْ طَیِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاکُمْ و اشْکُرُوا لِلهِ[44] یعنی ای مؤمن بولغن جماعت لر بذنگ ثذلرگا رزق ادب برگن لذّت لی نعمت لرمذدن اینگ و الله تعالی اچن شکر ادنگ.
شکر معناثی شو هیل لی در: الشُّکْرُ عِبَارَةٌ عَنْ مَعْرُوفٍ یُقَابِلُ النِّعْمَةَ سَوَاءٌ کَانَ بِاللِّسَانِ أوْ بِالیَدِ أوْ بِالقَلْبِ[45] یعنی شکر دیانی نعمت ننگ غرشی ثندا طبدرلن احسان در، اول احسان ها دل بلن بولثن ها ال بلن بولثن ها یرک بلن بولثن.
لذّت لی نعمت لردن ایب اچب، دُرلی دُرلی طعم لردن دویمٰقلق دا بیک پروردگاری یادا ثٰلب، بو نعمت لر شوننگ جوماردلق جوشغنی دغنی دیب دورمٰقلق شکر قلبی دن در. قرآن کریم دن نچا آیت لر تلاوت ادب دعاء قلمٰق شکر لسانی دن در. غوشرلری غورثق غرشی ثندا غلدرب اکی الی آچب الله درگاهنا ثرب دورب نچا وقت دن ثونگرا یذگا ثردمک شکر یدی دن در.
اوننگ اچن حدیث شریف دا گلب در: إذَا دَعَوْتَ اللهَ فَادْعُ اللهَ بِبَطْنِ کَفَّیْکَ و لاتَدْعُ بِظُهُوُرِهِمَا فَاِذَا فَرَغْتَ فَامْسَحْ بِهِمَا وَجْهَکَ[46] یعنی طنگری تبارک و تعالی نی چاغرب دعاء ادن زماننگ دا اکی النگ آیٰلٰرنی آسمانا ادب الله تعالی نی چاغرب دعاء قل، اکی النگ آرقٰثنی آسمانا ادب دعاء ادما هر وقت دعانگی توکدب فارغ بولثنگ اکی النگ بلن یذنگ نی ثیفلا.
اینها شو حدیث شریف دن بلی بولدی الله تعالی غا ال ثرمک عبادت دغی و ال ننگ ادیان شکری دگی. و ینا طنگری تبارک و تعالی قرآن کریم دا آیدب در: کُلُوا مِنَ الطَّیِّبَاتِ واعْمَلُوا صَالِحاً[47] یعنی ثذلر غوی و لذّتلی طعام لر اینگ لر و عمل صالح قلنگ لر و عبادت ادنگ لر.
و حدیث شریف گلب در: أشرَفُ العِبَادةِ الدُّعَاءُ[48] یعنی عبادت ننگ انگکی غوثی دعاء ادمک در. و ینا حضرت رسول اکرم اوذی ننگ گوهر بهالی گبلری بلن آچقلاب آیدب در: أثِیبُوا أخَاکُم اُدْعُوا لَهُ بِالبَرَکَةِ فَإنَّ الرَّجُلَ إذَا أُکِلَ طَعَامُهُ و شُرِبَ شَرَابُهُ ثُمَّ دُعِیَ لَهُ بِالبَرَکَةِ فَذَاکَ ثَوَابُهُ مِنْهُمْ[49] یعنی ثذ دوغنگذگا ثواب برنگ، تحقیق بر آدم اوذی ننگ طعامی ایلثا و چای نی اچلثا و اوندن ثونگرا شونگا برکت بلن دعاء ادلثا شول ایگوجی و اچگوجی لرنگ ادن دعاثی شول آدم غا یتشن ثواب در و شو دنیاداکی غیطرغثی در.
و ینا رسول اکرم صلی الله تعالی علیه السلام آیدب در: مَنْ أکَلَ طَعَاماً ثُمَّ قَالَ: الحَمْدُللهِ الَّذِیْ أطْعَمَنِیْ هَذا الطَّعَامَ و رَزَقَنِیْهِ مِنْ غَیْرِ حَوْلٍ مِنِّیْ و لا قُوَّةٍ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ[50] یعنی هٰیثی بر آدم طعام ایگندن ثونگرا، «حمد و ثنا اولطوری الله تعالی اچن در که اول منگا شو طعام نی بربدی و شونی منگا ارثغل ادبدی من دن هیچ بر یٰغدٰی بولمین و مندن هیچ بر گُیچ طفلمین» دیب آیدثا، شوننگ اچن اونگکی گچن گناه لری بٰغِش لٰنٰر.
و ینا پیغمبر علیه السلام آیدب در: مَنْ أکَلَ فَشَبعَ و شَرِبَ فَرَوِیَ فَقَالَ: الحَمْدُلِلهِ الَّذِی أطْعَمَنِی و أشْبَعَنِی و سَقَانِی و أرْوَانِی خَرَجَ مِنْ ذُنُوبِهِ کَیَوْمِ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ[51] یعنی هٰیثی بر آدم ایثا و دویثا و اچثا و غانثا اوندن ثونگرا آیدثا: «اوگی اول طوری طنگری اچن در که اول مٰنگا طعام بربدی و منی دویربدی و مٰنگا ثو بربدی و منی غاندربدی» شول آدم گناه لرندن چقر گویا انثی دوغرٰن گننداکی یالی بولب.
حضرت الإمام الکبیر شیخ المحدثین عبدالله الدارمی، پیغمبر علیه السلامنگ حدیث لرنی ایشرب کتابندا توهیر غلدرمٰغی اوذ بٰشنا بر باب ادب گترب در و «باب الدعاء بعد الفراغ من طعام» دیب آیدبدر و شول باب دا شو حدیث نی گترب در: کَانَ رَسُولُ اللهِ صَلَّی اللهُ عَلَیهِ و سَلَّم: إذَا أکَلَ أو شَرِبَ قَالَ الحَمْدُللهِ حَمْداً کَثِیْراً طَیِّباً مُبَارَکاً فِیْهِ غَیْرَ مَکْفُورٍ و لا مُوَدَّعٍ و لا مُسْتَغْنیً عَنْهُ رَبَّنَا[52] یعنی حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و سلم طعام ایب بولندن ثونگرا یا بر اچلیان ذات نی اچندن ثونگرا آیدیاردی: «اوگی الله تعالی اچن در کوب حمد آیدمق لغی آیدیارن، طیّب بولغن مبارک بولغن، الله تعالی اچن شونگا کفران نعمت ادلمین و شونی طشلنمین و شوندن غنی بولنمین ای بار خدایا».
و ینا بر حدیث دا گلب در: کان رسول الله صلی الله علیه و سلم إذَا فَرَغَ مِنْ طَعَامِهِ قَالَ: اللَّهُمَّ لَکَ الحَمْدُ أطْعَمْتَ و سَقَیْتَ و أشْبَعْتَ و أرْوَیْتَ فَلَکَ الحَمْدُ غَیْرَ مَکْفُورٍ و لا مُوَدَّعٍ و لا مُسْتَغنیً عَنْکَ[53] یعنی رسول اکرم صلی الله علیه و سلم طعام ایب بولندن ثونگرا آیدردی: «ای بار خدایا: ثننگ اچن در اوگی، ثن دٰمٰق بردنگ و ثُوٰردنگ و دویردنگ و غاندٰردنگ ثننگ اچن در اوگی، کفران نعمت ادلمگن حالنگ دا و ثن طشلنمغن حالنگ دا و ثن دن غنی بولنمغن حالنگ دا». و شو حدیث لرغا منگذش حدیث لردن کان در همه ثنی آیدثق کلام بتر اوذلجق.
شو آیدلن دلیل لرگا دشنن آدم بلر، طعام دن ثونگرا دعاء ادمک سنت دگنی بدعت دالدگنی. دعاء ادمک مشروع بولشی یالی قرآن اوقیمق دا مشروع در. دعاء شکر لسانی بولشی یالی قرآن دا شکر لسانی در. دعاء عمل صالح بولشی یالی قرآن اوقیمق دا عمل صالح در. حضرت رسول اکرم صلی الله تعالی علیه و سلم ننگ: و لایَقُومُ رَجُلٌ حَتَّی تَرْتَفِعَ المَائِدَةُ[54] یعنی طعام ایگن کشی تورمٰذ تا سفره گوترلیانچا، دیگن حدیثی توهیر غلدرلمٰغنا اشارت در.
و حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و سلم ننگ: أذِیْبُوا طَعَامَکُمْ بِذِکْرِاللهِ و الصَّلاةِ[55] یعنی ثذلر اِیَن دٰمٰق لرنگذی ثنگدرنگ الله تعالی نی ذکر ادمک بلن و نماز اوقیمق بلن، دیگن حدیثی توهیر غلدرمٰق اچن صریح دلیل در. ذکر الله عام در دعاء ادمک دا ذکر در قرآن اوقیمٰق دا ذکر در نماز اوقیمٰق دا ذکر در.
اوننگ اچن حضرت الشیخ علی بن احمد الغوری آیدب در: و أن یُصَلِّیَ رَکْعَتَیْنِ بَعْدَ الفَرَاغِ مِنَ الطَّعَامِ شُکْراً لِلهِ تَعَالی عَلی نِعْمَتِهِ[56] یعنی دٰمٰق ایمک دن فارغ بولندا اکی رکعت نماز اوقیملی در طنگری تبارک و تعالی ننگ برگن نعمتنا شکر ادمک جهتلی.
و ینا حضرت العلامة السید محمد الزبیدی آیدب در: و یَقْرَأُ بَعْدَ فَرَاغِهِ مِنَ الطَعَامِ قُلْ هُوَاللهُ أحَد و لِإیلَافِ قُرَیْشٍ[57] یعنی دٰمٰق ایمک دن فارغ بولندا، قل هو الله نی و قریش سوره ثنی اوقیر.
و ینا حضرت الشیخ نورالدین ملا علی القاری آیدب در: و قِرَآءَةُ سُوْرَةِ الفَاتِحَةِ المُشْتَمِلَةِ عَلَی الحَمْدِ و الدُّعَاءِ بِالاِسْتِقَامَةِ الفَاتِحَةِ کَمَا هُوَ المُتَعَارَفُ بَیْنَ العَامَّةِ مُسْتَحْسَنٌ[58] یعنی طعام ایلندن ثونگرا سورة فاتحه نی اوقیمٰق لق غوی در که اول سوره حمد آیدمٰق لغا و چتن لگی آچغوجی بولغن استقامت بلن دعاء ادمک لگا شامل بولیاردی و شونی اوقیمٰق لق کوفنگ آرٰثندا عرف بولب غالبدی.
و ینا حضرت الشیخ یعقوب ابن سید علی آیدب در: وَلْیَقْرَأ سُوْرَةَ الإخْلَاصِ و لِإیْلَافِ قُرَیْشٍ إذَا فَرَغَ مِنَ الطَّعَامِ[59] یعنی اخلاص سوره ثنی و قریش سوره ثنی اوقیثن دٰمٰق ایمک دن فارغ بولن زمانندا.
انها شو مشایخ لرنگ صراحت آیدمٰق لرندن و گچن آیات و احادیث لرنگ دلالت و اشارت ادمک لرندن بلّی بولیار ترکمان لر آٰرٰلٰرِندا رسم بولغن توهیرننگ بدعت دال دگی بلکه سنت دگی.
باشلنجی شبهه: ترکمان لرنگ اولی یادلٰنٰن یردا برکت بولر اگر اولی یادلٰنمٰثا برکت بولمذ و اولی دویمانی دیری دویمذ دیب ادیان اعتقاد لری خرافات در آیت دن و حدیث دن هیچ بر دلیل لری یوقدر شول خرافات لری جهتلی اولی لرغا آش برب و خرج و مخارج لرغا متحمّل بولب کوب مشقت لرغا دشیارلر و اُولی ضیافت لر تودیار لر.
بو شبهه ننگ جوابندا آیدٰر بولثق: اُولینی یادلٰمٰق دن مقصد اولی گا دعا ادمک یا اولی ننگ طرفندن صدقه برمک در. هر اکثی دا شریعت ننگ دستوری در.
طنگری تبارک و تعالی قرآن کریم دا آیدیار : و لِإخْوَانِنَا الَّذِیْنَ سَبَقُوْنَا بِالإیْمَانِ[60] یعنی الله تعالی ننگ ثُویّان بنده لری، ای بار خدایا: بذنگ ایمان بلن گچن دوغن لرمذغا یٰلقٰو اد دیب آیدیارلر. اوننگ اچن بذ هر گن دا، باش وقت نمازدا، اون بیر مرتبه «الأحیاء منهم و الأموات» یعنی مسلمان لردن دیری لرننگ و اُولی لرننگ گناثنی گچ دیب دلگ ادیارث.
و حضرت رسول اکرم صلی الله تعالی علیه و سلم آیدب در: فَارْحَمُوا مَوْتَاکُمْ بِشَیءٍ مِنَ الصَّدَقَةِ[61] یعنی اولی لرنگذگا رحم ادنگ بر مقدار صدقة برمک بلن. و ینا بذنگ اصول دینمذدا یٰذلب در: فِی دُعَاءِ الأحْیَاءِ لِلأمْوَاتِ و صَدَقَتِهِمْ عَنْهُمْ نَفْعٌ لَهُمْ[62] یعنی دیری لرنگ اولی لر اچن دعاء ادمگندا و شول اولن لرنگ طرفندن صدقة برمگندا اولی لر اچن پیدا بار در.
اندی شو آیدلن دلائل لردن بلّی بولدی، اولی نی یادلٰمٰق معناثی، اولی گا دعاء ادب شولرنگ طرفندن صدقه برمک در. اولی یادلٰنٰن یردا برکت بار دیدگی، دعاء ادلن یردا و صدقه برلن یردا رحمت بولر دیدگی در. پیغمبر علیه السلام دن حدیث بار: الدُّعَاءُ مِفْتَاحُ الرَّحْمَةِ[63] یعنی دعاء ادمک لک رحمت ننگ آچری در. ینا حدیث دا گلب در: الصَّدَقَةُ تَسُدُّ سَبْعِیْنَ بَاباً مِنَ السُّوْءِ[64] یعنی صدقه برمک لک، تلکه لگنگ یدمش غفثنی باغلار. انها اولینی یادلٰمٰغنگ بریان پیدالری.
ینا پیغمبر علیه السلام آیدب در: عِنْدَ ذِکْرِ الصَّالِحِیْنَ تَنَزَّلُ الرَّحْمَةُ[65] یعنی صالح و غوی آدم لری یادلاب گُرّنگ نی ادثنگ الله تعالی ننگ رحمتی اینر. اوننگ اچن گچن غوی لری یادلٰمٰق رحمت و برکت گا سبب در.
اولی دُویمانی دیری دُویمٰذ دیگن ضرب المثل ننگ معناثی: اولی ننگ ایذندن دعاء و صدقة ننگ ثوابی بٰرب دورمٰثا اُول اُولی لر ایذنداقی لرغا غرغشلاب آیدٰرلر: قَنَطَهُمْ مِنَ الرَّحْمَةِ کَمَا قَنَطُوْنَا مِنَ الدُّعَاءِ و الصَّدَقَةِ[66] یعنی طنگری تبارک و تعالی شولری رحمتندن کَثِّن گویا شولر بذی دعاء دن و صدقه لرندن کَثِش لری یالی. اما اولی لر ایذندن ایبرلیان دعاء و صدقه لرنگ ثواب لرندن دویثالٰر ایذنداقی لرغا خیر دعاء ادرلر و شولرنگ ارثغل لرننگ آرتق بولمٰغنی دلارلر.
اولی لر دعاء ادشی یالی فرشته هم شو هیلی دعاء ادر: اللّٰهُمَّ أعْطِ مُنْفِقاً خَلَفاً[67] ای بار خدایا: مال نی خدا یولنا بریان آدمنگ بَرَن مال ننگ یرنا ینا بر.
انها اولی ننگ دوق لغی و راحت لغی ایذنداقی دیری لرنگ دوق لغنا و غوی یاشٰمٰغنا سبب بولدی. کونالرمذدن غالن ضرب المثل بار در: «اولی ثنی ثیلان بای بولر، دیری ثنی ثیلان بگ بولر». اولی ثیلٰمٰق دیانی، اولی گا دعاء ادمک و شوننگ اچن صدقه برمک در.
طنگری تبارک و تعالی ننگ: و یُرْبِیْ الصَّدَقَاتِ[68] یعنی الله تعالی اوذندن صدقه لر چقرلٰن مال لری کوفلدر، دیگن کلامی شول کونالرمذنگ آیدٰن ضرب المثل لرنی تأکیدلیان در؛ یعنی صدقه لر و خیرات لر ادمکدا مال لری آرتب آبرای لری کوفلمک بار در.
الحاصل بذنگ ترکمان ایلات لرمذنگ اولینی ثیلٰمٰق دا ادیان ایش لری، اولی لرنی یادلاب دعاء لر ادمک لری و اولی لرننگ روح لرنا آیات و قرآن اوقدمٰق لری و اولی لرننگ طرفندن صدقه لر برمک لری و شولر اچن مسجدلر و مدرسه لر ثٰلدرمٰق لری و کتاب لر وقف ادمک لری و آیری ادیان احسانات و خیرات لری شرع شریف ننگ ثویگن ایش لری در؛ هرکم اول ایش لرگا انکار ادثا اوذی ننگ علم ثذلغنی بلدریان در، شریعتنگ اصولندن و فروعندن غافلدغنی خبر بریان در. لا مذهب لر جاهل در هیچوقت اولرنگ گب لرنا آلدٰنمانگ.
اِهْدِنَا الصِّرَاطَ المُسْتَقِیْمَ صِرَاطَ الَّذِیْنَ أنْعَمْتَ عَلَیْهِمْ غَیْرِ المَغْضُوْبِ عَلَیْهِمْ و لا الضَّالِّیْنَ. آمین و صلی الله علی سیدنا محمد و علی آله و صحبه و سلم أجمعین برحمتک یا أرحم الراحمین.
منابع و مأخذ
إتحاف السادة المتقین بشرح إحیاء علوم الدین ـ محمد بن محمد الحسینی الزبیدی
إقامة الحجة علی أن الإکثار فی التعبد لیس ببدعة ـ محمد عبدالحی اللکنوی الهندی
إنسان العیون فی سیرة الأمین المأمون (السیرة الحلبیة) ـ علی بن إبراهیم الحلبی
البصائر لمنکری التوسل بأهل المقابر ـ شیخ حمدالله داجوی
التاج الجامع للأصول فی أحادیث الرسول ـ منصور علی ناصف
تذکرة الأولیاء ـ شیخ فریدالدین محمد عطار نیشابوری
تفسیر إبن کثیر ـ أبوالفداء إسماعیل بن عمر بن کثیر القرشی البصری ثم الدمشقی
تفسیر البحر المحیط ـ محمد بن یوسف الشهیر بأبی حیان الأندلسی
تفسیر جلالین ـ جلال الدین محمد بن أحمد المحلی و جلال الدین عبدالرحمن السیوطی
تفسیر روح البیان ـ أبوالفداء إسماعیل حقی بروسوی
تفسیر کشاف (الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل) ـ جار الله أبوالقاسم محمود الزمخشری
تنویر المقباس من تفسیر إبن عباس ـ مجدالدین أبوطاهر محمد بن یعقوب الفیروزآبادی
التوضیح فی حل غوامض التنقیح ـ صدر الشریعة عبیدالله بن مسعود البخاری
جامع الأحادیث ـ جلال الدین عبدالرحمن السیوطی
الجامع الصغیر من حدیث البشیر النذیر ـ جلال الدین عبدالرحمن سیوطی
الجامع لأحکام القرآن (تفسیر قرطبی) ـ أبو عبدالله محمد بن أحمد شمس الدین القرطبی
حجة الله علی العالمین فی معجزات سید المرسلین ـ یوسف بن إسماعیل النبهانی
حول الاحتفال بذکری المولد النبوی الشریف ـ السید محمد بن علوی الحسنی
الدرر السنیة فی الرد علی الوهابیة ـ سید أحمد زینی دحلان
ذکری میلاد الرسول ـ السید محمد صالح السهروردی
روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم و السبع المثانی ـ شهاب الدین محمود بن عبدالله الحسینی الآلوسی
سنن الدارمی ـ أبومحمد عبدالله بن عبدالرحمن الدارمی التمیمی السمرقندی
شرح العقائد النسفیة ـ سعدالدین مسعود بن عمر التفتازانی
شرح عین العلم و زین الحلم ـ نورالدین ملا علی القاری الهروی
عقد الجوهر فی مولد النبی الأزهر ـ مفتی الشافعیة الشیخ جعفر بن حسن البرزنجی
فتح القدیر ـ محمد بن علی الشوکانی الیمنی
کتاب التعریفات ـ علی بن محمد أبوالحسن الحسینی الجرجانی
کنز العباد فی شرح الأوراد ـ علی بن أحمد الغوری
کنز العمال فی سنن الأقوال و الأفعال ـ علاءالدین علی بن حسام الدین المتقی الهندی
مشکاة المصابیح ـ محمد بن عبدالله الخطیب التبریزی
مفاتیح الجنان فی شرح شرعة الإسلام ـ یعقوب بن سید علی البروسوی
نزهة المجالس و منتخب النفائس ـ عبدالرحمن الصفوری
الوسیلة العظمی ـ محمد برهان الدین القادری
[1]ـ إقامة الحجة ص 19
[2]ـ التوضیح فی حل غوامض التنقیح ص 121 ج 1
[3]ـ سورة الأنبیآء آیة 107
[4]ـ التعریفات ص 97
[5]ـ الجامع الصغیر ص 177 ج 1
[6]ـ سورة یونس آیه 58
[7]ـ سورة الحج آیه 32
[8]ـ تفسیر روح البیان ص 529 ج 5
[9]ـ تفسیر روح البیان ص 56 ج 9
[10]ـ ذکری میلاد الرسول ص 37
[11]ـ نزهة المجالس ص 99 ج 2
[12]ـ إنسان العیون (السیرة الحلبیة) ص 93 ج 1
[13]ـ مولد برزنجی ص 81 ـ البصائر ص 137 ـ حول الاحتفال ص 28
[14]ـ حجة الله علی العالمین ص 239 ـ تفسیر روح البیان ص 56 ج 9 ـ الوسیلة العظمی ص 49 ـ إنسان العیون ص 93 ج 1
[15]ـ الدُّرر السَّنیة ص 18
[16]ـ سورة الغافر آیه 60
[17]ـ سورة الأعراف آیه 180
[18]ـ سورة الأسراء آیه 110
[19]ـ الجامع الصغیر ص 22 ج 1
[20]ـ التاج الجامع للأصول ص 109 ج 5
[21]ـ الجامع الصغیر ص 26 ج 2
[22]ـ الجامع الصغیر ص 23 ج 2
[23]ـ سورة الشرح آیه 7،8
[24]ـ جلالین کلان ص 502
[25]ـ تفسیر ابن کثیر ص 526 ج 4
[26]ـ تفسیر کشاف ص 267 ج 4
[27]ـ تنویر المقیاس من تفسیر ابن عباس ص 534 ج 6
[28]ـ تفسیر روح المعانی ص 219 ج 10
[29]ـ الجامع لأحکام القرآن ص 108 ج 20
[30]ـ فتح القدیر ص 463 ج 5
[31]ـ تفسیر البحر المحیط ص 488 ج 8
[32]ـ سورة الکهف آیه 27
[33]ـ سورة العنکبوت آیه 45
[34]ـ سورة المزمل آیه 4
[35]ـ الجامع الصغیر ص 86 ج 1
[36]ـ الجامع الصغیر ص 86 ج 1
[37]ـ الجامع الصغیر ص 86 ج 1
[38]ـ الجامع الصغیر ص 86 ج 1
[39]ـ کنز العمال فی سنن الأقوال ص 300 ج 2
[40]ـ جامع الأحادیث ص 337 ج 7
[41]ـ جامع الأحادیث ص 343 ج 7
[42]ـ جامع الأحادیث ص 343 ج 7
[43]ـ مشکٰوة المصابیح ص 80
[44]ـ سورة البقرة آیه 172
[45]ـ التعریفات ص 112
[46]ـ الجامع الصغیر ص 40 ج 1
[47]ـ سورة المؤمن آیه 23
[48]ـ جامع الأحادیث ص 447 ج 1
[49]ـ جامع الأحادیث ص 93 ج 1
[50]ـ جامع الأحادیث ص 518 ج 5
[51]ـ جامع الأحادیث ص 518 ج 5
[52]ـ سنن الدارمی ص 95 ج 2
[53]ـ جامع الأحادیث ص 513 ج 6
[54]ـ جامع الأحادیث ص 275 ج 1
[55]ـ جامع الصغیر ص 59 ج 1
[56]ـ کنز العباد فی شرح الأوراد ص 320
[57]ـ إتحاف السادة المتقین ص 225 ج 5
[58]ـ شرح عین العلم و زین الحلم ص 282 ج 1
[59]ـ شرح شرعة الإسلام ص 223
[60]ـ سورة الحشر آیه 10
[61]ـ کنز العباد فی شرح الأوراد ص 374
[62]ـ شرح العقائد النسفیة 252
[63]ـ الجامع الصغیر ص 26 ج 2
[64]ـ الجامع الصغیر ص 80 ج 2
[65]ـ تذکرة الأولیاء ص 5
[66]ـ کنز العباد فی شرح الأوراد ص 459
[67]ـ التاج الجامع للأصول ص 4 ج 2
[68]ـ سورة البقرة آیه 276